អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម អំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរជំរុញមេដឹកនាំខ្មែរគោរពពាក្យសន្យាប្ដឹងថៃ លើករណីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំបី ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ព្រោះនេះគឺជាការសន្យារបស់ពួកគេជុំវិញជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ នាពេលនេះ។
អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម លោក វ៉ន ចាន់ឡូត សរសេរលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២១ វិច្ឆិកា នេះថា តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ខុសពីតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ព្រោះតុលាការ ICC បើកចំហឱ្យបុគ្គល ក្រុមមនុស្ស ស្ថាប័ន ឬអង្គការ ដាក់ពាក្យប្តឹងបាន ឱ្យតែពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋធំៗ ដូចជា ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ជាដើម។
លោកបន្តថា ចំណែកឯតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) វិញ មានតែរដ្ឋប៉ុណ្ណោះដែលអាចដាក់ពាក្យបណ្ដឹងបាន ព្រោះតុលាការ ICJ ផ្ដោតទៅលើវិវាទរវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ ដែលមានអំណាចបកស្រាយលើឯកសារផ្លូវការ ដូចជា សន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានា។
លោក វ៉ន ចាន់ឡូត អះអាងថា ទំនាស់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ មានតែរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ព្រោះជានីតិវិធី រដ្ឋត្រូវដាក់លិខិតផ្លូវទូតតាមរយៈតំណាងរបស់ខ្លួនទៅចៅក្រម ដើម្បីស្នើសុំឱ្យដោះស្រាយវិវាទ ដោយភ្ជាប់ទៅនឹងអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ច្បាស់លាស់។
អ្នកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍កម្ពុជារូបនេះបញ្ជាក់ថា ក្នុងករណីដែលតុលាការពិនិត្យឃើញថាអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ ពិតជាត្រឹមត្រូវ និងស្ថិតក្នុងយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនហើយ នោះតុលាការនឹងបន្តដំណើរការដោះស្រាយវិវាទនោះតែម្តង។
ក្រោយទំនាស់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ មេដឹកនាំខ្មែរបានប្រកាសពីការដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ប្តឹងថៃ លើករណីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំបី ដើម្បីយុត្តិធម៌សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន លើកឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំព្រឹទ្ធសភាថា ការជ្រើសរើសផ្លូវដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ នៅតុលាការអន្តរជាតិ គឺជាការដោះស្រាយបញ្ហាប្រកបដោយសន្តិភាពបំផុត ហើយក៏បង្ហាញពីសុចរិតភាពសាមីខ្លួនដែរ។
ចំណែកឯនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអះអាងកាលពីពាក់កណ្តាលខែមិថុនា ដែរថា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ វេលាម៉ោង ១១:៣០នាទីព្រឹកនៅទីក្រុងឡាអេ ត្រូវនឹងម៉ោង ៤:៣០នាទីល្ងាចនៅរាជធានីភ្នំពេញ លិខិតផ្លូវការរបស់កម្ពុជា បានប្រគល់ដោយផ្ទាល់ដៃជូនលោកក្រឡាបញ្ជី Philippe Gautier នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) រួចរាល់ហើយ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការប្រកាសអះអាងថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានជួលក្រុមមេធាវីខាងច្បាប់អន្តរជាតិរួចហើយដែរ ដើម្បីទៅតតាំងគ្នានៅឯតុលាការក្រុងឡាអេ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនដកថយពីការប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់តាមរយៈតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំបី ដាច់ខាត។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រកាសដាក់លិខិតទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិមក គេមិនដែលឮលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រកាសពីការប្តឹងថៃ ទៅតុលាការនេះបន្តទៀតឡើយ ទោះភាគីថៃ ប្រកាសទាមទារប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ។
ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែវិច្ឆិកា កាសែត The Nation របស់ថៃ បានស្រង់សម្ដីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ លោក ណាតថាផន ណាក់ផានិត (Nattaphon Narkphanit) ថាគ្មានការចរចាលើបញ្ហាព្រំដែនណាមួយជាមួយកម្ពុជាទេ រហូតទាល់តែប្រាសាទតាក្របី ត្រូវបានភាគីកម្ពុជា ប្រគល់មកឱ្យប្រទេសថៃ វិញ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកវិភាគជំរុញឱ្យកម្ពុជា ត្រូវតែប្រញាប់បញ្ជូនពាក្យបណ្ដឹងប្តឹងថៃ ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដោយប្រើសន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានាដែលភាគីថៃ ធ្លាប់បានឯកភាពទទួលស្គាល់ជាមួយខ្លួន ដើម្បីបញ្ចៀសសង្គ្រាមនៅពេលនេះម្តងទៀត៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.

