33.8 C
Phnom Penh

កម្ពុជា​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ថៃ វិវត្ត​កិច្ចសន្ទនា​ការទូត​ទៅ​ជា​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង ដើម្បី​កំណត់​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​ឱ្យ​បាន​ឆាប់

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា អំពាវនាវ​ឱ្យ​ថៃ វិវត្ត​ពី​កិច្ចសន្ទនា​ការទូត​ទៅ​ជា​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង ដើម្បី​ចាប់ផ្ដើម​ការងារ​វាស់វែង​ព្រំដែន​ដោយ​ផ្អែកលើ​អនុសញ្ញា​បារាំង-សៀម​ឆ្នាំ​១៩០៤ និង​សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩០៧ ព្រមទាំង​ផែនទី​ដែល​ផលិត​ដោយ​គណៈកម្មការ​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​ឥណ្ឌូចិន-សៀម ដើម្បី​កំណត់​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​តាម​ការ​ព្រមព្រៀង​គ្នា ដែល​នឹង​ជួយ​ទប់ស្កាត់​ជម្លោះ​នា​ពេល​អនាគត។

ក្រសួង​ការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥ មីនា ដែល​ទើប​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៧ មីនា នេះ​ថា ការ​ដាក់​ឱ្យ​ដំណើរការ​ពេញលេញ​នៃ​ក្របខ័ណ្ឌ​យន្តការ​គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​គោក (JBC) គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​ទូទៅ (GBC) និង​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​តំបន់ (RBC) គឺជា​មធ្យោបាយ​ប្រាកដនិយម​ក្នុង​ការ​ធានា​នូវ​សន្តិភាព​យូរអង្វែង និង​វិបុលភាព​រួម​គ្នា ដែល​កម្ពុជា​រំពឹង​ទុក។

ប្រភព​ដដែល​លើកឡើង​ថា គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​គោក (JBC) គឺជា​ស្ថាប័ន​បច្ចេកទេស​មាន​សមត្ថកិច្ច និង​ជា​យន្តការ​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ ដើម្បី​កំណត់​ខណ្ឌសីមា​ព្រំដែន​រវាង​កម្ពុជា-ថៃ ដូច្នេះ​ក្នុង​នាម​ថៃ ជា​ប្រទេស​ជិតខាង និង​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​ដូច​គ្នា កម្ពុជា​ត្រៀម​ខ្លួន​រួចជាស្រេច​ក្នុង​ការ​បន្ត​ពិភាក្សា​តាមរយៈ​យន្តការ​ដែល​មាន​ស្រាប់ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ផ្អែកលើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ។

សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ដដែល​នេះ បញ្ជាក់​ថា សេចក្តី​ប្រកាស​រួម​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ពិសេស​លើក​ទី​៣ របស់​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​ទូទៅ (GBC) កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥ បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​សារសំខាន់​នៃ​តួនាទី​របស់​គណៈកម្មការ JBC និង​ការ​បន្ត​ចាប់ផ្ដើម​ការងារ​វាស់វែង និង​ខណ្ឌសីមា​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​នូវ​សន្តិភាព​យូរអង្វែង​នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។

ក្រោយពី​មាន​បទ​ឈប់​បាញ់​កាលពី​ចុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥ មក ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​ចែកចាយ​លើ​បណ្ដាញ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក​ជា​បន្តបន្ទាប់​អំពី​សកម្មភាព​យោធា​ថៃ ដែល​បាន​ប្រើ​គ្រឿងចក្រ​ជីក​ប្រឡាយ​ផ្តាច់​ផ្លូវ និង​រាយ​បន្លា​លួស ដាក់​ពង្រាយ​ទូ​កុងតឺន័រ សាងសង់​លេណដ្ឋាន និង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជាច្រើន​ទៀត​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ​ដែល​ពួកគេ​កំពុង​កាន់កាប់​ដោយ​ខុស​ច្បាប់។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ គណបក្ស​ប្រឆាំង​លើកឡើង​ថា ទីតាំង​ដែល​ទាហាន​កម្ពុជា និង​ទាហាន​ថៃ ច្បាំង​គ្នា​ទាំង​ពីរ​លើក​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២៥ កន្លង​ទៅ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​បាត់បង់​ទឹកដី​ទៅ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ថៃ ចំនួន ៥១​ទីតាំង ខណៈ​កម្ពុជា​អាច​រក្សា​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​បាន​ត្រឹមតែ ១១​ទីតាំង​ប៉ុណ្ណោះ។

ប្រភព​ដដែល អះអាង​ថា មុន​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម​ទាំង​ពីរ​លើក កម្ពុជា​បាន​បាត់បង់​ទឹកដី​ចំនួន ៤​ទីតាំង​រួច​ទៅ​ហើយ រួម​មាន ប្រាសាទ​ស្តុកកក់ធំ ផ្ទះ​តាម៉ុក ឬ​ផ្ទះ​ក្រហម នៅ​តំបន់​ផាម៉អ៊ីដែង ដែល​ស្មើ​នឹង ២​ភាគ​៣ នៃ​ទំហំ​កោះ​គុត និង​ដែនសមុទ្រ​ត្រួតស៊ីគ្នា​ទំហំ ២៦០០០​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​ផង​ដែរ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​សង្គ្រាម​ទាំង​ពីរ​លើក ហើយ​គិត​ជា​រួម គឺ​កម្ពុជា​បាន​បាត់បង់​ទឹកដី​រហូត​ដល់ ៥៥​តំបន់​ឯណោះ រួម​មាន៖

  • ទី​១. ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ
  • ទី​២. ប្រាសាទ​តាមាន់តូច
  • ទី​៣. ប្រាសាទ​តាក្របី
  • ទី​៤. ប្រាសាទ​ខ្នារ
  • ទី​៥. ច្រក​អានសេះ
  • ទី​៦. ភ្នំ​៣៥០
  • ទី​៧. ភ្នំ​២២៥
  • ទី​៨. ភ្នំ​៥០០
  • ទី​៩. ភ្នំ​៣២៣
  • ទី​១០. ភ្នំ​៦៧៧
  • ទី​១១. ភូមិ​ជោគជ័យ
  • ទី​១២. ភូមិ​ព្រៃចាន់
  • ទី​១៣. ភ្នំ​តាថង
  • ទី​១៤. អូរភ្លុកដំរី (ផ្ទះ​បី​ខ្នង)
  • ទី​១៥. តំបន់​ចរ១
  • ទី​១៦. ថ្មដា (ច្រក​៥៦)
  • ទី​១៧. ភ្នំ​ទ្រព្យ
  • ទី​១៨. ថ្ម​ដូន
  • ទី​១៩. អូរ​ស្មាច់
  • ទី​២០. ភ្នំ​ប៉ោយ
  • ទី​២១. ផ្ទះ​តាម៉ុក (ជាំតែ)
  • ទី​២២. ភ្នំ៤០០
  • ទី​២៣. អូរខ្លាឃ្មុំ (ភ្នំ២៨៤)
  • ទី​២៤. ច្រក​លោកយាយលាប
  • ទី​២៥. អូរផ្កាស្នេហ៍
  • ទី​២៦. តាថាវ
  • ទី​២៧. ជប់អង្គញ់
  • ទី​២៨. ចូកគ្រួស
  • ទី​២៩. បុស្បូវ
  • ទី​៣០. ជាំតែ
  • ទី​៣១. ដើមត្រាង
  • ទី​៣២. ដំណាក់​ស្តេច (ភ្នំតាទុំ)
  • ទី​៣៣. តាសឹម
  • ទី​៣៤. ចាក់ច្រែង
  • ទី​៣៥. ថ្ម៣ដុំ
  • ទី​៣៦. ភ្នំរ៉ើង
  • ទី​៣៧. ភ្នំបក្សីចាំក្រុង
  • ទី​៣៨. តំបន់​កអណ្ដើក
  • ទី​៣៩. ភ្នំ​គីង្គក់
  • ទី​៤០. តំបន់​កសេះ
  • ទី​៤១. ភ្នំ​ព្រលានសាទុំ
  • ទី​៤២. អូរទី២ (អូរស្មាច់)
  • ទី​៤៣. ភ្នំ៤៦៩ (មុំបី)
  • ទី​៤៤. ប្រាសាទ​ដូនទុន
  • ទី​៤៥. ភ្នំ៥០៥
  • ទី​៤៦. ភ្នំ៣៣៣
  • ទី​៤៧. មុំបី
  • ទី​៤៨. ភូមិ​បន្ទាយមានរិទ្ធិ
  • ទី​៤៩. ភូមិ​ផ្លូវបំបែក
  • ទី​៥០. ភូមិ​ត្រពាំងសំរោង
  • ទី​៥១. ភូមិ​សាមគ្គី។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ប្តឹង​ថៃ ទៅ​កាន់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ICJ និង​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិ ICC ផង​ដែរ។

លោក ម៉ែន ណាត បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​មាន​ឯកសារ​ផ្លូវច្បាប់​រឹងមាំ​ដែល​អាច​ទាមទារ​ឱ្យ​ថៃ ចេញពី​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​បាន ដូចជា អនុសញ្ញា​បារាំង-សៀម​ឆ្នាំ​១៩០៤ និង​សន្ធិសញ្ញា​បារាំង-សៀម​ឆ្នាំ​១៩០៧ អម​ដោយ​ផែនទី​ខ្នាត ១/២០០០០០ ដែល​ជា​ឯកសារ​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ៕

© 2026, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.

© 2026, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស