នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អំពាវនាវដោយប្រើឃ្លាទន្ទេញចាំមាត់ថាឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបចងចាំនូវវីរភាពយុទ្ធជនដែលបានពលីដើម្បីរំដោះប្រទេសកម្ពុជា ពីរណ្តៅមរណៈនៃរបបដ៏ខ្មៅងងឹត ៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃនៃអតីតកាល។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនដើម្បីអបអរសាទរខួប ៤៧ឆ្នាំនៃទិវាជ័យជម្នះ ឬទិវាដឹងគុណ ៧មករា ជាថ្ងៃកំណើតទីពីរនៃប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប ហើយក៏ជាថ្ងៃនៃការចងចាំនូវមហាវីរភាពដឹងគុណការតស៊ូនៃយុវជនជំនាន់មុន ដែលបានបន្សល់ទុកមរតកនៃជីវិតប្រជាជនខ្មែរ និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។
ថ្ងៃ៧មករា សម្រាប់ខ្មែរមួយភាគធំ ក៏ជាថ្ងៃទ័ពបរទេសយៀកណាម ចំនួន ២សែននាក់ វាយលុកលុយទន្ទ្រានឈ្លានពាន ត្រួតត្រាកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរនាឆ្នាំ១៩៧៩ ដែរ ដែលជាថ្ងៃប្រទេសជាង ១០០ ថ្កោលទោសរដ្ឋការកុម្មុយនីស្តក្រុងហាណូយ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃនេះ កម្ពុជាត្រូវបានបរទេសស្គាល់មិនត្រឹមតែជាវាលពិឃាតដែលបានកើតមានក្នុងរបបខ្មៅងងឹតនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានស្គាល់កម្ពុជា ជារដ្ឋដែលពោរពេញដោយសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសជាទីមនោរម្យសម្រាប់មនុស្សផងគ្នាថែមទៀត។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា របបខ្មៅងងឹតនោះ បានរស់រានមានជីវិតរហូតឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ដោយសារមានការជួយជ្រោមជ្រែង បំប៉ន បីបាច់រក្សា បង្ហាត់ហ្វឹកហ្វឺនពីទ័ពព្រៃយៀកណាមខាងជើង-យៀកកុង ដែលឪពុករបស់លោកបានចូលដៃរួមចំណែកតស៊ូជាមួយនៅក្នុងព្រៃប្រឆាំងនឹងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។
មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន បានចេញលិខិតអបអរសាទរខួបទី៤៧ នៃទិវាជ័យជម្នះ ៧មករា ថា ការរំឭកទិវាជ័យជម្នះ ៧មករា នេះគឺដើម្បីឱ្យចងចាំនូវឧក្រិដ្ឋកម្មដែលរបប ប៉ុល ពត បានប្រព្រឹត្តលើមាតុភូមិ និងប្រជាជនកម្ពុជា ដ៏ឃោរឃៅអស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃកន្លងទៅនោះ។
លោក ហ៊ុន សែន លើកឡើងថា ក្រោយថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ប្រជាជនកម្ពុជាបានបាត់បង់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួនទាំងស្រុង ដែលបានរុញច្រានជាតិខ្មែរទាំងមូលឱ្យឈានដល់មាត់រណ្តៅនៃការរលាយសាបសូន្យ។
ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិ ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ដែលបានដឹកនាំប្រជាជនតស៊ូរំដោះប្រទេសជាតិរហូតទទួលបានជោគជ័យនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ កន្លងទៅ។
អ្នករស់នៅដឹងរឿងរ៉ាវពិត នៅទីកន្លែងបង្កើតរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិក្នុងស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ ធ្លាប់បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានបរទេសថា ផែនការរំលំរបបខ្មែរក្រហមដឹកនាំដោយ ប៉ុល ពត ហើយដាក់ជំនួសរបបអាយ៉ងចម្រុះអតីតខ្មែរយៀកមិញ និងខ្មែរក្រហម សីហនុនិយម រៀបចំឡើងដោយបក្សកុម្មុយនីស្តយៀកណាម ដែលមានអ្នកដឹកនាំផ្ទាល់ឈ្មោះ ឡេ ឌឹកថ សមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សពលករ។
មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាចស្រុកខ្មែរ លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថា សាមគ្គីរស់ សាមគ្គីឈ្នះ ដូច្នេះពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវតែបន្តរួបរួមសាមគ្គីជុំវិញរដ្ឋាភិបាលប្រកបដោយជំនឿមុតមាំ ដើម្បីការពារការរស់ឡើងវិញរបស់ប្រជាជាតិ និងកសាងមាតុភូមិឡើងវិញពីគំនរផេះផង់ ដែលត្រូវបានបំផ្លាញដោយរបបដ៏ខ្មៅងងឹតនោះ។
ទោះជាដូច្នេះក្តី លោក ហ៊ុន សែន នៃបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា និងបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជិតកន្លះសតវត្សរ៍មកនេះ បានបង្កឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជួបប្រទះសោកនាដកម្មបែបថ្មី គឺការបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ រំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពមនុស្ស ជាន់ឈ្លីច្បាប់ទម្លាប់ សម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ កាឡៃលក្ខណៈដើមជាខ្មែរមានអក្សរសាស្ត្រ វប្បធម៌ជាដើម ពុករលួយជាប្រព័ន្ធ បង្កអយុត្តិធម៌សង្គម បើកដៃឲ្យជនទុច្ចរិតប្លន់ធនធានធម្មជាតិ ធ្មេចភ្នែកបិទត្រចៀកអនុញ្ញាតឲ្យមានប្រតិបត្តិការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត រត់ពន្ធគ្រឿងញៀន រត់ពន្ធមនុស្ស និងលាងប្រាក់កខ្វក់។
ប្រទេសកម្ពុជា បានក្លាយជាប្រទេសស្ថិតក្នុងបញ្ជីខ្មៅនៃប្រទេសលោកសេរី។
ទាក់ទងនឹងថ្ងៃ ៧មករា នេះ អ្នកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍កម្ពុជា លោក សុខ សុគន្ធ បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី៧ មករា នេះថា ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ មិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍សង្គ្រោះប្រជាជននៃប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យរួចផុតស្លាប់ផុតពូជពីរបប ប៉ុល ពត ទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរពីសំណាក់កងទ័ពវៀតណាម តែប៉ុណ្ណោះ។
លោកថា តាមពិត រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានវៀតណាម បង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ គឺមានគោលបំណងផ្តួលរំលំរបប ប៉ុល ពត ដោយសារតែមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមិនឯកភាពនឹងវៀតណាម លុបខ្សែបន្ទាត់ព្រីវីយេដែលព័ទ្ធកោះត្រល់ ដើម្បីឱ្យវៀតណាម អាចឈ្លានពានយកកោះនេះទៅថ្ងៃក្រោយដោយស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។
លោក សុខ សុគន្ធ អះអាងថា ដើម្បីបន្លំភ្នែកអន្តរជាតិក្នុងផែនការឈ្លានពានកម្ពុជា អង្គការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម បានចាត់តាំងឱ្យលោក ឡេ ឌឹកថ (Le Duc Tho) ដឹកនាំរៀបចំរណសិរ្ស ២ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ នេះ ដែលលោកត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានទីប្រឹក្សានៃរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា នាពេលនោះ។
បន្ថែមពីនេះ អង្គការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ក៏បានចាត់តាំងឱ្យឧត្ដមសេនីយ៍ ឡេ ឌឹកអាញ់ (Le Duc Anh) ធ្វើជាមេបញ្ជាការនៃរណសិរ្សនេះ ខណៈលោក ឡេ ខាភៀវ (Le Kha Phieu) ក៏ត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យធ្វើជាមេដឹកនាំលើកងទ័ពដឹកនាំដោយលោក ជា ស៊ីម លោក ហេង សំរិន និងលោក ហ៊ុន សែន ក្រោយពីរណសិរ្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងផងដែរ។
លោកបន្ថែមថា ក្រោយរណសិរ្ស ២ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ត្រូវបានបង្កើតឡើង វៀតណាមបានបញ្ជូនកងទ័ព ១សែន ៨ម៉ឺននាក់ឱ្យវាយផ្តួលរំលំរបប ប៉ុល ពត ទើបកងទ័ពវៀតណាម ដែលជ្រកក្រោមផ្លាករណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ២ធ្នូ នេះ ប្រកាសជ័យជម្នះនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ នោះតែម្តង។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិ នាថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ លោក ហ៊ុន សែន ដែលជាអតីតសេនាធិការ ជាអតីតអនុប្រធានកងវរសេនាធំតំបន់២១ សម័យខ្មែរក្រហម ប៉ុល ពត ត្រូវបានតែងតាំងជាតំណាងសមាគមយុវជនសង្គ្រោះជាតិ និងគ្រាន់តែជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិ តែប៉ុណ្ណោះ។
តាមឯកសារ និងសាក្សី លោក ហ៊ុន សែន ឡើងកាន់អំណាចរហូតដល់សព្វថ្ងៃ គឺបន្ទាប់ពីចាប់លោក ប៉ែន សុវណ្ណ តាមបញ្ជាជំនាញការយៀកណាម ដែលមានសមមិត្ត ឡេ ឌឹកថ ជាអ្នកដឹកនាំគោលនយោបាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
យ៉ាងណាមិញ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមរូបនេះបញ្ជាក់ថា ជាការពិត គឺមានពលរដ្ឋខ្មែរបានរួចជីវិតចេញពីអំពើឈ្លានពានវៀតណាម មែន ប៉ុន្តែនោះមិនមែនជាឆន្ទៈរបស់វៀតណាម ទេ គឺគ្រាន់តែលទ្ធផលដែលកើតចេញពីអំពើឈ្លានពានរបស់វៀតណាម ដែលមានគោលដៅផ្តួលរំលំរបប ប៉ុល ពត ក្នុងបំណងកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជា ដែលក្រុងហាណូយ គិតថាជាឱកាសល្អមកដល់តែប៉ុណ្ណោះ៕
© 2026, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.