31.7 C
Phnom Penh

អ្នក​ឃ្លាំមើល​ពន្យល់​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប្តឹង​ថៃ លើ​ករណី​ជម្លោះ​ព្រំដែន​ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​រួចរាល់​ហើយ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

អ្នក​ឃ្លាំមើល​អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប្តឹង​ថៃ លើ​ករណី​ជម្លោះ​ព្រំដែន​នៅ​តំបន់​មុំ​បី ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ ប្រាសាទ​តាមាន់តូច និង​ប្រាសាទ​តាក្របី ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ (ICJ) រួចរាល់​ហើយ​បន្ទាប់ពី​ការ​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ​រវាង​កម្ពុជា-ថៃ នា​ពេលនេះ។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​សង្គម លោក វ៉ន ចាន់ឡូត សរសេរ​លើ​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ មិថុនា នេះ​ថា ការ​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ​រវាង​កម្ពុជា-ថៃ នា​ពេលនេះ គឺជា​ជំហាន​ដំបូង​ដែល​រដ្ឋ​នីមួយៗ​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​អនុលោម​តាម​ច្បាប់ ដែល​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែរ។

លោក​បន្ត​ថា ក្រោយ​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​វិនិច្ឆ័យ​រួចរាល់ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​នឹង​ពិនិត្យ​លើ​ពាក្យ​ស្នើសុំ​របស់​ប្រទេស​ដែល​ជា​ដើមបណ្ដឹង​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន ដូចជា ឈ្មោះ​ប្រទេស​នៃ​ជម្លោះ សង្ខេប​អង្គហេតុ និង​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ទទួលស្គាល់​យុត្តាធិការ​របស់​តុលាការ​លើ​វិវាទ​ជាក់លាក់​ទាំងនោះ ជាដើម។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត បន្ថែម​ថា បើ​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា​ត្រឹមត្រូវ និង​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា​ហើយ តុលាការ​នឹង​ជូនដំណឹង​ពី​ការ​ទទួល​យុត្តាធិការ​ដើម្បី​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ​នោះ​តែម្តង។ បន្ទាប់​មក​ទៀត កម្ពុជា​ត្រូវ​រៀបចំ​ឯកសារ​លម្អិត​ដាក់​ជូន​តុលាការ​បន្ថែម​ទៀត រួម​មាន អង្គហេតុ សន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាក់ព័ន្ធ មេធាវី និង​សាក្សី ដើម្បី​តតាំង​ក្តី​ចំពោះ​មុខ​ចៅក្រម​របស់​តុលាការ​នេះ​តែម្តង។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​សង្គម​រូប​នេះ​អះអាង​ថា ដំណើរការ​នៃ​នីតិវិធី នឹង​ត្រូវ​អនុវត្ត​តាម​លំដាប់​លំដោយ ក្នុង​នោះ ចៅក្រម​តុលាការ ICJ នឹង​ត្រូវ​ចោទ​សួរ​នូវ​សំណួរ​ជាច្រើន​រាប់​ចាប់តាំងពី​ការ​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​ឱ្យ​តុលាការ​ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ រហូត​ដល់​ប្រកាស​សាលក្រម​ស្ថាពរ ដែល​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​នីតិវិធី​ដែល​ត្រូវ​អនុលោម​តាម​ច្បាប់​ដែល​បាន​ចែង។

លោក​ថា ដូចជា​ករណី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ជាដើម ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រហូត​ដល់ ២​ឆ្នាំ​ឯណោះ ទើប​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ប្រកាស​សាលក្រម​ស្ថាពរ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ឈ្នះ​ក្តី​លើ​សំណុំរឿង​នោះ។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត លើកឡើង​ថា ចំណែកឯ​បង្កាន់ដៃ​ដែល​មាន​ការ​វែកញែក​មិន​ដាច់ស្រេច​នោះ គឺ​គ្រាន់តែ​បង្ហាញ​ពី​របៀប​ធ្វើការ​បែប​ផ្លូវការ ផ្លូវរដ្ឋ និង​ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ​របស់​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ​សម្រាប់​កិច្ចការ​ការទូត ព្រោះ​ការ​ប្រើប្រាស់​មធ្យោបាយ​ការទូត គឺជា​ជម្រើស​អាទិភាព​បំផុត ដូច្នេះ​ករណី​នេះ តុលាការ​អន្តរជាតិ (ICJ) នឹង​ទាក់ទង​តាមរយៈ​ស្ថានទូត​កម្ពុជា​នៅ​ទីក្រុង​ឡាអេ ប្រទេស​ហុឡង់ដ៍ ព្រោះ​បណ្តឹង​នេះ​មិនមែន​ជា​ករណី​បុគ្គល និង​បុគ្គល​នោះ​ទេ។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​សង្គម​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ការ​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​តុលាការ​អន្តរជាតិ (ICJ) ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ​ជាមួយ​ថៃ ជា​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវ​អនុលោម​ជា​ចាំបាច់ ដែល​មាន​ន័យ​ថា កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ពាក្យបណ្ដឹង​រួចរាល់​ហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការ​ខ្វះ​ទំនុកចិត្ត​លើ​រដ្ឋាភិបាល ក៏​អាច​ជា​ដើមហេតុ​នាំ​ឱ្យ​មិន​ចុះសម្រុង និង​មិន​ឯកភាព​គ្នា​ដែរ។

កាលពី​ថ្ងៃទី​២៣ មិថុនា មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន បាន​លើក​យក​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ មក​បញ្ជាក់​ថា យោង​តាម​ខ្លឹមសារ​ដែល​ក្រសួង​ការបរទេស បាន​លើកឡើង មាន​ន័យ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មិន​ទាន់​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ថៃ លើ​ករណី​ជម្លោះ​ព្រំដែន​នៅ​តំបន់​មុំ​បី ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ ប្រាសាទ​តាមាន់តូច និង​ប្រាសាទ​តាក្របី ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ (ICJ) នៅឡើយ​ទេ។

លោក អ៊ុំ សំអាន បញ្ជាក់​ថា ខ្លឹមសារ​នៃ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​នោះ គឺ​មាន​ន័យ​ថា កម្ពុជា​គ្រាន់តែ​បាន​ជូនដំណឹង​ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ ICJ ពី​បំណង​ចង់​ដាក់​ពាក្យបណ្ដឹង​ទៅ ICJ តែប៉ុណ្ណោះ។

កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ ក្រសួង​ការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន ស្ដីពី​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មការ​រៀបចំ​ឯកសារ​ដើម្បី​បញ្ជូន​ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ថា កម្ពុជា​បាន​ជូន​ព័ត៌មាន​ទៅ​តុលាការ ICJ ពី​បំណង​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​តុលាការ ICJ ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​វិវាទ​ព្រំដែន​លើ​តំបន់​ទាំង​៤ តាម​លិខិត​ចុះ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​មិថុនា កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ៕

© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.

© 2026, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស