អ្នកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍កម្ពុជា ប្រកាសគាំទ្រការផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះច្បាប់នេះនឹងក្លាយជារនាំងដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការពារដែនសមុទ្រខ្មែរ មិនឲ្យប្រទេសជិតខាងយកកាន់កាប់តទៅទៀត។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily នៅថ្ងៃទី១៦ មករា ថា នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា ផ្តល់សច្ចាប័នលើច្បាប់នេះ នោះខ្មែរប្រាកដជាអាចការពារទាំងសមុទ្រ ទាំងដែនដីតំបន់តភ្ជាប់ ទាំងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសលើដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួនដោយពេញលេញ។
លោកពន្យល់ថា សមុទ្រដែនដី មានន័យថា កម្ពុជាមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការគ្រប់គ្រងជម្រៅសមុទ្រចុះទៅក្រោមរហូតដល់ ១២គីឡូម៉ែត្រ រួមទាំងមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងលើលម្ហសមុទ្រ និងលើអាកាសផងដែរ។ ចំណែកតំបន់តភ្ជាប់ មានន័យថា កម្ពុជាអាចគ្រប់គ្រងលម្ហសមុទ្ររហូតដល់ចម្ងាយជាង ៤៤គីឡូម៉ែត្រ ៤៤,៤គីឡូម៉ែត្រ ឬស្មើនឹង ២៤ម៉ាយល៍។ រីឯតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស មានន័យថា កម្ពុជាមានសិទ្ធិផ្ដាច់មុខលើធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ត្រី ប្រេង ឧស្ម័ន ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ និងការការពារបរិស្ថាន ជាដើម ក្នុងចម្ងាយជាង ៣០០គីឡូម៉ែត្រ (៣៧០,៤គីឡូម៉ែត្រ) ឬស្មើនឹង ២០០ម៉ាយល៍ ដោយគិតពីឆ្នេរសមុទ្ររបស់ខ្លួន។
លោក ម៉ែន ណាត លើកឡើងថា ក្រោយផ្តល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រ កម្ពុជាមិនត្រូវនៅស្ងៀមទេ គឺត្រូវតវ៉ាក្នុងពេលសមស្របណាមួយ ដោយទាមទារដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួនទាំងដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយថៃ និងវៀតណាម ព្រមទាំងដែនសមុទ្រដែលប្រទេសទាំងពីរបានរំលោភបំពាននាពេលកន្លងមកផងដែរ ស្របតាមគោលការណ៍ច្បាប់សមុទ្រនេះ។
លោកថា បើគិតពីលម្ហសមុទ្រដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជា-វៀតណាម និងតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ រួមទាំងដែនសមុទ្រដែលវៀតណាម និងថៃ បានរំលោភយកក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាមានចម្ងាយជិតជាងប្រទេសទាំងពីរនេះដែរ ដោយគិតចាប់ពីឆ្នេររបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ដែនសមុទ្រទាំងនោះ ដូច្នេះ កម្ពុជានៅតែអាចតវ៉ាទាមទារដែនសមុទ្រទាំងនោះបានមកវិញដោយស្របច្បាប់។
អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមរូបនេះ បញ្ជាក់ថា ក្រោយការផ្ដល់សច្ចាប័ន កម្ពុជាអាចប្រើច្បាប់នេះដោយពេញលេញដើម្បីការពារដែនសមុទ្ររបស់ខ្មែរ ព្រោះការកំណត់ដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជា-វៀតណាម រួមទាំងអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាជាមួយប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០០១ (MOU-2001 ឬ MOU44) ស្ដីពីតំបន់សមុទ្រត្រួតគ្នាកាលពីពេលកន្លងទៅនោះ គឺប្រាសចាកពីច្បាប់សមុទ្រនេះទាំងអស់។
ការអះអាងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ ត្រូវរដ្ឋសភាកម្ពុជាបានអនុម័តយល់ព្រមនៅថ្ងៃសុក្រ ចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ។
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋសភាកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា សមាជិករដ្ឋសភាកម្ពុជាទាំងអស់ បានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីនីតិសមុទ្រដើម្បីកំណត់ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តិនៃការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ សេរីភាពផ្នែកនាវាចរណ៍តាមផ្លូវសមុទ្រ សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចក្នុងការប្រើប្រាស់លម្ហសមុទ្ររបស់កម្ពុជា ឱ្យបានពេញលេញ។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលនេះអះអាងថា ការអនុម័តលើច្បាប់នេះ គឺដើម្បីផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសមានសមុទ្រ និងទទួលបាននូវក្របខ័ណ្ឌច្បាប់សមុទ្រមួយពេញលេញសម្រាប់កិច្ចការសមុទ្ររបស់ខ្លួន។
ជាងនេះទៀត ក៏ដើម្បីទទួលបានការការពារតាមច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ ទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងសមុទ្រ និងការពង្រឹងតួនាទីកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ តាមរយៈការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដោយស្មើមុខក្នុងការគ្រប់គ្រងសមុទ្រ រួមទាំងការដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រជាមួយបណ្តាប្រទេសនានា និងមានសិទ្ធិចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាសភាពអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាចៅក្រមតុលាការអន្តរជាតិនីតិសមុទ្រផងដែរ។
ប្រភពដដែលអះអាងថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រមាន ៣មាត្រា។ ចំណែកអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីនីតិសមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨២ និងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៤ ខណៈកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុសញ្ញានេះតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨៣ មកម្ល៉េះ។
យ៉ាងណាមិញ ក្រុមអ្នកនយោបាយជំទាស់ ធ្លាប់បានចោទរាជរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន សែន នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថាបានប្រគល់ដែនដីដែនទឹកសមុទ្រឲ្យរដ្ឋការក្រុងហាណូយ អស់ជាច្រើនតាមរយៈការចុះសន្ធិសញ្ញា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩។
លោក ស៊ាន ប៉េងសែ អ្នកឯកទេសខាងផែនទី រ៉ែធម្មជាតិ កាលលោកនៅរស់ ធ្លាប់ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ថា ប្រទេសថៃ គេគិតថាបើរដ្ឋាភិបាលខ្មែរធ្វើសម្បទានដែនដីដែនទឹកទៅប្រទេសយៀកណាម ធំទូលំទូលាយម្ល៉ឹងៗ ហេតុអ្វីថៃ យកមិនបាន។
រដ្ឋសភាកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា អនុសញ្ញានេះបានកំណត់អំពីក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តិនៃការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ សេរីភាពផ្នែកនាវាចរណ៍តាមផ្លូវសមុទ្រ សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋភាគីក្នុងការប្រើប្រាស់លម្ហសមុទ្រ និងសេចក្តីណែនាំនានាសម្រាប់ការធ្វើធុរកិច្ច កិច្ចការពារបរិស្ថាន ព្រមទាំងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិសមុទ្រដ៏សម្បូរបែបផងដែរ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា លោក ហ្សាក់ ប៉ឺឡេ (Jacques Pellet) បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ធ្វើសច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីបង្កើនភាពងាយស្រួលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រ និងកោះជាមួយប្រទេសជិតខាង ទាំងវៀតណាម និងថៃ។
ចំណែកចៅក្រមនៃតុលាការអន្តរជាតិសម្រាប់ច្បាប់សមុទ្រ (International Tribunal for the law of the sea “ITLOS”) និងជាអតីតអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លោក Horinouchi កាលពីថ្ងៃទី១៨ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ក៏ធ្លាប់ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ធ្វើសច្ចាប័នលើអនុសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ឆ្នាំ១៩៨២ ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍នៅដែនសមុទ្រ ព្រមទាំងអាចដោះស្រាយដែនសមុទ្រ និងកោះរបស់កម្ពុជា ដែលកំពុងមានជម្លោះជាមួយប្រទេសថៃ និងវៀតណាម ផងដែរ។
គួរបញ្ជាក់ថា ឆ្នាំ១៩៨២ ជាឆ្នាំដែលលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហេង សំរិន សុខចិត្តចុះហត្ថលេខាឲ្យដែនសមុទ្រខ្មែរទៅប្រទេសយៀកណាម តាមការចុះសន្ធិសញ្ញានៅខែកក្កដា៕
© 2026, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.