37.6 C
Phnom Penh

គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចង់​ឲ្យ​ពិនិត្យ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​វៀតណាម​ឆ្នាំ​២០០៥​ឡើង​វិញ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចង់​ឲ្យ​សភា​ជាតិ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​ឆ្នាំ​២០០៥​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស​ជាមួយ​វៀតណាម ដោយ​មាន​លទ្ធភាព​នៅ​ចំហ​ដើម្បី “ចរចា​ឡើង​វិញ​ពី​ដំបូង”។

សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​បំពេញ​បន្ថែម​នេះ​ទទួល​រង​ការ​ប្រឆាំង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​ក្រុម​ប្រឆាំង​នៅ​ពេល​អនុម័ត​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៥ ដោយ​មាន​ការ​រិះគន់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ដែល​នាំ​ឲ្យ​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​ចាប់​អ្នក​ប្រឆាំង​បួន​នាក់​ដាក់​ពន្ធនាគារ និង​មាន​ការ​គំរាម​កំហែង​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា​នឹង​រំលាយ​របប​រាជា​និយម​ទៀត​ផង។

មួយ​ទសវត្សរ៍​ក្រោយ​មក លោក រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចំណុច​មួយ​ចំនួន​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​នោះ​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវ​នៅ​ឡើយ​ទេ ជា​ពិសេស​ចំណុច​ដែល​ចង់​ការពារ​សហគមន៍​ដែល​មាន​ស្រាប់​នៅ​តាម​តំបន់​មាន​ជម្លោះ ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មន្ត្រី​គូស​ព្រំដែន​ជុំវិញ​តំបន់​ទាំង​នោះ។

លោក រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ ក្នុង​ខ​ជាច្រើន​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​ដែល​គូស​ព្រាង​ព្រំដែន និយាយ​ថា ព្រំដែន​គួរ ‘មាន​លក្ខណ​ចេញចូល’ និង​ឡើង​ចុះ ឡើង​ចុះ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ចំណុច​ចម្រូង​ចម្រាស ត្រង់​កន្លែង​ដែល​មាន​ភូមិ​ខ្មែរ និង​បត់​បែន ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន”។

“ប៉ុន្តែ វិធី​ដែល​គេ​បាន​គូស​ព្រំដែន ពួកគេ​បាន​កាត់​ភូមិ​ខ្មែរ​[ចូល​ទឹក​ដី​វៀតណាម] ដែល​ផ្ទុយ​នឹង​ស្មារតី​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ យើង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ឡើង​វិញ ដើម្បី​ឲ្យ​ដឹង​ថា ហេតុអ្វី​ខ​ទាំង​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ដោយ​ត្រឹមត្រូវ”។

លោក រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទាក់ទិន​នឹង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​នា​ពេល​ថ្មីៗ​ទៅ​តំបន់​ព្រំដែន​មាន​ជម្លោះ​ដោយ​តំណាងរាស្ត្រ​បក្ស​ប្រឆាំង ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក ម៉ៅ មុនីវណ្ណ និង​លោក អ៊ុំ សំអាន ថា “នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​[តំណាង​រាស្ត្រ]​បក្ស​ប្រឆាំង​កំពុង​ធ្វើ ដោយ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​អ្វី​ដែល​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​តាម​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា​នេះ”។

លោក​រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នឹង​ពិនិត្យ​មើល ថា​តើ​ការ​អនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវ​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​ជាមួយ​វៀតណាម អាច​ការពារ​សហគមន៍​ខ្មែរ​ពី​ការ​បាត់បង់​ដី មុន​ការ​ស្វះស្វែង​ឲ្យ​កែប្រែ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​ឬ​យ៉ាងណា។

លោក រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​អំពី​សន្ធិសញ្ញា​នេះ ដោយ​មិន​ប្រាប់​ពេល​វេលា ឬ​ពេលណា​ដែល​ការ​ខិតខំ​បែប​នេះ​អាច​កើត​ឡើង​នោះ​ថា “ប្រសិនបើ​គ្មាន​វិធី​ដោះ​ស្រាយ​វា​ទេ យើង​ត្រូវ​ចរចា​វា​ឡើង​វិញ​ចាប់ពី​ដំបូង”។

លោក សុខ ឥសាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា គណបក្ស​កាន់​អំណាច​អាច​គាំទ្រ​កិច្ច​ខំ​ប្រឹងប្រែង​ណា​ដើម្បី​កែប្រែ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ឆ្នាំ​២០០៥ ប្រសិនបើ​លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក រង្ស៊ី ធ្វើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​ជា​ផ្នែក​នៃ​”វប្បធម៌​សន្ទនា”។

លោក ឥសាន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទាក់ទិន​នឹង​ការ​ចរចា​ជាថ្មី​ណាមួយ​ថា “វា​អាស្រ័យ​លើ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ទេ។ អំពី​បញ្ហា​ធ្វើការ​ស៊ើប​អង្កេត​វិញ​…​គាត់​អាច​ទៅ​ពិនិត្យ​មើល មាន​ន័យ​ថា គាត់​អាច​ទៅ​និង​ពិនិត្យ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ថា​តើ​បង្គោល​ព្រំដែន​ត្រូវ​គេ​បោះ​ត្រឹមត្រូវ​ឬ​អត់”។

ក៏​ប៉ុន្តែ លោក ឥសាន បាន​ច្រានចោល​ការ​អះអាង​របស់​លោក រង្ស៊ី ថា​មន្ត្រី​កម្ពុជា​និង​វៀតណាម​មិន​បាន​បង្ហាញ​លក្ខណៈ​បត់បែន​ព្រំដែន​ជុំវិញ​សហគមន៍​ដែល​មាន​ស្រាប់ ចាប់​តាំងពី​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​ឆ្នាំ​២០០៥​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត។

លោក ឥសាន បាន​ពន្យល់​ថា “ដើម្បី​ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ប្រជាជន​នៃ​ជនជាតិ​ទាំង​ពីរ ភាគី​ទាំង​ពីរ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ដោះ​ដូរ​ដី ដែល​យើង​បាន​ចូល​ទៅ​គេ​២.០០០​ហិកតា ហើយ​វៀតណាម​ចូល​មក​យើង​តែ​១.០០០​ហិកតា។ ហើយ​ការងារ​ដោះដូរ​មិន​ទាន់​ចប់​ទេ”។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា “រឿង​ស្រឡាញ់​មិន​មែន​មាន​តែ​គណបក្ស​ដទៃ​ទេ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ស្រឡាញ់​ទឹកដី​ជាង​គណបក្ស​នយោបាយ​ដទៃ​ទៀត”។

លោក វ៉ា គឹមហុង ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​រួម​កម្ពុជា​ជាមួយ​វៀតណាម បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា បញ្ហា​នេះ​គឺ​ស្មុគស្មាញ​ជាង​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​លោក រង្ស៊ី ទៅ​ទៀត។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា មន្ត្រី​ព្រំដែន​គិតគូរ​ទាំង​ការ​កាន់កាប់​ដី​ពិត​ប្រាកដ​ដោយ​សហគមន៍ និង​ទាំង​ការ​កំណត់​លើ​ផែនទី​ផ្លូវការ។

លោក គឹមហុង បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “​ខ្ញុំ​មិន​អាច​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​នេះ​តែ​ក្នុង​ពេល​មួយ​ឬ​ពីរ​នាទី​បានទេ។ ចំពោះ​បញ្ហា​ព្រំដែន យើង​អនុវត្ត​ផ្អែក​លើ​ច្បាប់​ក្នុង​ស្រុក ច្បាប់​អន្តរជាតិ ផែនទី​និង​គោលការណ៍​នៃ​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ដែល​មិន​អាច​កែប្រែ​បាន។ ចំពោះ​ការ​កាន់កាប់[​ដី​ដោយ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ]ជាក់​ស្តែង នោះ​ជា​អាទិភាព​បន្ទាប់”។

សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​ឆ្នាំ​២០០៥​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស​ដែល​បំពេញ​បន្ថែម​ឲ្យ​សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៨៥​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាន់កាប់​ដោយ​ប្រទេស​វៀតណាម​ក្រោយ​របប​ប៉ុល ពត ដួល​រលំ ជា​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​ដែល​សម្តេច ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ និង​មន្ត្រី​ជាច្រើន​ក្នុង​ក្រុម​នយោបាយ​ប្រឆាំង​បាន​លើក​ហេតុផល​ជំទាស់​យូរ​មក​ហើយ​ថា ខ្វះ​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ថា​ជា​ផលវិបាក។

អំឡុង​ការ​ពិភាក្សា​អំពី​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​កាលពី​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​២០០៥ សម្តេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ រយៈ​ពេលតែ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី​ព្រះអង្គ​បាន​ដាក់​រាជ្យ បាន​ពណ៌នា​អំពី​សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៨៥​ថា “ខុស​ច្បាប់​និង​ផ្ទុយ​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​នឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​អំពី​ប្រទេស​កម្ពុជា” និង​បាន​រិះគន់​ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ធ្វើ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ។

ព្រះ​រាជបុត្រ​របស់​ព្រះអង្គ ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី បន្ទាប់​មក ទំនង​ជា​ជំទាស់ នៅ​ពេល​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ចុះ​ព្រះ​ហស្ថ​លេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ថ្មី​នេះ​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ច្បាប់ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​គំរាម​ពី​លោក ហ៊ុន សែន ថា​នឹង​រំលាយ​រាជា​និយម។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​២០០៥​ថា “ខ្ញុុំ​បាន​និយាយ​ទៅ​សម្តេច​ក្រុម​ព្រះ [នរោត្តម] រណឫទ្ធិ តាម​ទូរស័ព្ទ​ថា ប្រសិនបើ​ពិបាក​ចុះ​ព្រះ​ហស្ថលេខា​នៅ​ពេល​នេះ យើង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ តើ​យើង​គួរ​ទុក​រាជា​និយម ឬ​បង្កើត​សាធារណរដ្ឋ? ប្រសិនបើ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​មិន​ឡាយ​ព្រះហស្ថ​លេខា ព្រះអង្គ​គួរ​ប្រាប់​ហេតុផល។ ហេតុអ្វី​យើង​ទុក​រាជា​និយម?”។

នៅ​ពេល​ដែល​សេចក្តី​លម្អិត​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​មិន​ទាន់​បញ្ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​ជា​សាធារណៈ រហូត​ទាល់តែ​សភា​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០០៥ សកម្មជន​មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង​ជាច្រើន​នាក់​ត្រូវ​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ ព្រោះ​ហ៊ាន​រិះគន់​សន្ធិសញ្ញា​នេះ បន្ទាប់ពី​មាន​បណ្តឹង​បរិហារ​កេរ្តិ៍ ដែល​ប្តឹង​ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន។

អ្នក​ដែល​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ព្រោះ​ការ​រិះគន់​របស់​ខ្លួន​ចំពោះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​មាន​លោក កឹម សុខា ឥឡូវ​ជា​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន មេដឹកនាំ​សហជីព ឥឡូវ​ជា​សមាជិក​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត លោក ប៉ា ងួនទៀង សព្វ​ថ្ងៃជា​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា​ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​​ឯករាជ្យ និង​លោក ម៉ម សូណង់ដូ ម្ចាស់​ស្ថានីយ​វិទ្យុ​ឯករាជ្យ។

អ្នក​ទាំង​អស់​នេះ​បាន​បដិសេធ​សន្ធិសញ្ញា​បំពេញ​បន្ថែម​នេះ និង​បាន​ចោទ​លោក ហ៊ុន សែន ថា​បាន​ប្រើ​វា​ដើម្បី​ប្រគល់​ទឹកដី​កម្ពុជា​អធិបតេយ្យ​តាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​ទៅ​ឲ្យ​វៀតណាម ជា​ការ​អះអាង​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បដិសេធ។

លោក រង្ស៊ី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ថា លោក​បាន​គិត​ថា ទំនាក់​ទំនង​នយោបាយ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​និង​បក្ស​ប្រឆាំង ឥឡូវ​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ស្ថាបនា​ច្រើន និង​បាន​កោត​សរសើរ​លោក ហ៊ុន សែន ពីព្រោះ​បាន​ស្នើ​មន្ត្រី​ការិយាល័យ​នយោបាយ​វៀតណាម​ម្នាក់​នៅ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ ឲ្យ​មាន​សេចក្តី​អត់ធ្មត់​នៅ​ពេល​ដែល​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទៅ​បំពេញ​បេសកកម្ម​នៅ​តាម​ព្រំដែន។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “យើង​គិត​ថា រដ្ឋាភិបាល​មាន​ការ​អត់ឱន​ច្រើន​ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យើង​ទៅ​មើល​ព្រំដែន ហើយ​យើង​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​វិវត្ត​វិជ្ជមាន ដែល​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ស្នើ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ម្នាក់​មក​ពី​វៀតណាម​ឲ្យ​នៅ​ស្ងៀម និង​កុំ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ក្រុម​សកម្មជន​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង”៕ និត

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស