38 C
Phnom Penh

​បក្ស​កាន់​អំណាច​​អនុម័ត​​ច្បាប់​ NGO ទាំង​បក្ស​ប្រឆាំង​ធ្វើ​ពហិការ

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

​តំណាង​រាស្ត្រ​​ទាំង​៦៨​រូប​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​បាន​អនុម័ត​​ច្បាប់​​​​ស្ដីពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ដ៏ចម្រូង​ចម្រាស​​កាលពី​ព្រឹក​ម្សិលមិញ ​ដោយ​គ្មាន​ការ​ពិភាក្សា​ដេញ​ដោល​ និង​ដោយ​គ្មាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​​ ដែល​តំណាង​រាស្ត្រ​ទាំង​៥៥​រូប​របស់​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​​សម័យ​ប្រជុំ​នេះ​ដើម្បី​​តវ៉ា​ជំទាស់​ច្បាប់​នេះ​ ដែល​ខ្លួន​និយាយ​ថា​អាច​នឹង​ត្រូវ​រដ្ឋា​​ភិបាល​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​​បង្ក្រាប​​ការ​ប្រឆាំង​។

សហរដ្ឋអាមេរិក​ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ បាន​​រួម​​​គ្នា​ជាមួយ​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ស្រុក​ និង​អន្តរជាតិ​​រាប់​រយ​នៅ​ក្នុង​ការ​ជំទាស់​ច្បាប់​​នេះ ដែល​បង្ខំ​ឲ្យ​អង្គការ​មិន​មែន​​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​អស់​ចុះបញ្ជី​ជាមួយ​​រដ្ឋាភិបាល បង្ខំ​ឲ្យ​ពួកគេ​​​ដាក់​របាយ​ការណ៍​​សកម្មភាព​​ និង​​ហិរញ្ញវត្ថុ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ និង​​ផ្ដល់​អំណាច​ឲ្យ​ក្រសួង​​ច្រាន​ចោល​​ការ​​​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើ​សុំ​​បង្កើត​​​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋា​ភិបាល និង​បិទ​អង្គការ​នានា​ចោល​ដោយ​ហេតុ​​ផល​មិន​ច្បាស់​លាស់​។ ពួក​គេ​បាន​ចាត់​ទុក​​ច្បាប់​​​នេះ​ថាមិន​ស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយ​សារ​តែ​វា​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិ​ជួបជុំ​​ ហើយមាន​ការ​​​ព្រួយបារម្ភ​ថា រដ្ឋាភិបាល​​នឹង​ប្រើ​ប្រាស់​​អំណាច​​​​ថ្មី​របស់​ខ្លួន​​​ដើម្បី​​​ប្រឆាំង​​អ្នក​រិះគន់​។

សកម្មភាព​​​​​​តវ៉ា​​​ក្នុង​​​រាជ​​​ធានីភ្នំពេញ​​​​​​កាល​​ពីព្រឹក​​​ម្សិលមិញ ដើម្បី​​​ប្រឆាំង​​​ច្បាប់​​​មួយ​​​ដែល​​​គ្រប់​​​គ្រង​​​យ៉ាង​​​តឹង​​​រឹុង​​​លើ​​​អង្គការ​​​មិន​​​មែន​​​រដ្ឋាភិបាល និង​​​សមាគម​​​ ដែល​​​ក្រោយ​​​មក​​​ត្រូវ​​​បាន​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​ទាំង​​​៦៨​​​រូបអនុម័ត​​​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ថ្ងៃ​​​ដដែលនោះ​​​។ រូប​​​ថត:​​​ ស៊ីវ​​​ ចាន់ណា/Cambodia Daily ​​​​​​​​
សកម្មភាព​​​​​​តវ៉ា​​​ក្នុង​​​រាជ​​​ធានីភ្នំពេញ​​​​​​កាល​​ពីព្រឹក​​​ម្សិលមិញ ដើម្បី​​​ប្រឆាំង​​​ច្បាប់​​​មួយ​​​ដែល​​​គ្រប់​​​គ្រង​​​យ៉ាង​​​តឹង​​​រឹុង​​​លើ​​​អង្គការ​​​មិន​​​មែន​​​រដ្ឋាភិបាល និង​​​សមាគម​​​ ដែល​​​ក្រោយ​​​មក​​​ត្រូវ​​​បាន​​​តំណាង​​​រាស្ត្រ​​​គណបក្ស​​​ប្រជា​​​ជន​​​ទាំង​​​៦៨​​​រូបអនុម័ត​​​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ថ្ងៃ​​​ដដែលនោះ​​​។ រូប​​​ថត:​​​ ស៊ីវ​​​ ចាន់ណា/Cambodia Daily ​​​​​​​​

សំណៅ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​​​ស្តីពី​អង្គការ​មិន​​​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​តំណាង​រាស្ត្រ​បាន​បោះ​ឆ្នោត​នេះ បាន​​ផ្ដល់​សម្បទាន​តិច​តួច​ណាស់​​ដល់​​អ្នក​​ជំទាស់​នឹង​វា​​។ មាត្រា​មួយ​ដែល​​រារាំង​​អ្នក​ដែល​​ធ្លាប់​បាន​​​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើ​សុំ​បង្កើត​​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​​ច្រាន​ចោល មិន​ឲ្យ​ដាក់​ពាក្យ​​ម្ដង​ទៀត​​​នោះ ​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​វិញ​​​ហើយ​។ វា​ក៏​កាត់​​​បន្ថយ​ចំនួន​អប្បបរមា​នៃ​ស​មាជិក​ស្ថាបនិក​​ដែល​អង្គការ​មួយ​ត្រូវ​ការ​ ពី​៥​នាក់​មក​នៅ​ត្រឹម​​​​​​​​​​​​៣​នាក់​​ផង​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​មាត្រា​​ដ៏ចម្រូង​ចម្រាស​បំផុត​​ដែល​រួម​មាន​ទាំង​មាត្រា​មួយ​​ដែល​អនុញ្ញាត​​​​​​​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បិទ​​​អង្គការ​​ណា​ដែល​​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រពៃណី​​​ខ្មែរ​ផង​ដែរ​នោះ ​​ត្រូវ​បាន​រក្សា​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ដដែល​ភាគច្រើន​។

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​និយាយ​ថា ​ប្រទេស​​​កម្ពុជា ​​ត្រូវ​ការ​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ការ​​លាង​លុយ​កខ្វក់​ និង​ក្រុម​ភេរវករ​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​បំណង​​បញ្ជូន​​​មូលនិធិ​របស់ខ្លួន​ចូល​មក​កម្ពុជា​ តាម​រយៈ​អង្គការ​មិន​​​​មែន​រដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែ​បណ្ដា​អ្នក​ប្រឆាំង​និយាយ​​​​​ថា កម្ពុជា​មាន​ច្បាប់​​សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​បទល្មើស​ទាំង​ពីរ​នេះ​រួច​ទៅ​ហើយ​។

នៅ​មុន​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​​​​​បន្តិច​កាលពី​ម្សិលមិញ លោក ស ខេង រដ្ឋ​មន្ត្រី​​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ បាន​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​​គ្មាន​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ព្រួយ​បារម្ភ​ទេ​។ លោក​បាន​ថ្លែង​ថា “ ​ខ្ញុំ​ចង់​បញ្ជាក់​ឲ្យ​​បាន​ច្បាស់​ថា សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​ និង​សមាគម​នេះ​ គ្មាន​បំណង​រឹតបន្តឹង​អង្គ​​ការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​​​ការ​បំពេញ​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​ឡើយ​។ បន្ទាប់ពី​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​ រដ្ឋាភិបាល​​​នឹង​បន្ត​ធ្វើ​សហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយ​​បណ្ដា​សមាគម​ និង​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​ដើម្បី​អនុវត្ត​​​វា​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​​ប្រាកដ​ថា វា​មិន​ប៉ះពាល់​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​”។

ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា លោកស្រី ឡោក ខេង តំណាង​រាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោកស្រី​សង្ឃឹម​ថា នឹង​ឃើញ​​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​​ប្រឆាំង​អង្គការ​​ដែល​​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​។

លោកស្រី​បាន​លើក​ឡើង​បន្ត​ថា“ ខ្ញុំ​គាំទ្រ​​ច្បាប់​នេះ​ទាំង​ស្រុង ពីព្រោះ​យើង​អាច​មើល​​​ឃើញ​ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​មើល​រូបភាព​វីដេអូ​នេះ​ឃើញ​ថា មាន​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​​មួយ​ចំនួន​ដែល​បាន​​បង្ក​បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ប្រទេស​។ ដូច​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លះ​​​បាន​ធ្វើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​មិន​ពិត​ជុំវិញ​ទឹក​ខ្មៅ​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​”។

នៅ​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣ ​មាន​សេ​ច​​ក្តី​​រាយ​ការណ៍​ប្រឆាំង​​គ្នា​​​ជុំ​វិញ​​ថា តើ​ទឹក​ខ្មៅ​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​​ជ្រលក់​ម្រាម​ដៃ​របស់​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​អាចលុប​​ជ្រះ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​​​អ្នក​​បោះ​ឆ្នោត​​​អាច​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ច្រើន​ដង​​ ឬ​​យ៉ាងណា​។

លោកស្រី​ ឡោក ខេង ក៏បាន​​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​ថា អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បាន​​​កិប​កេង​​ជំនួយ​បរទេស​រាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយឆ្នាំៗ។ លោកស្រី​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា “ ​អង្គការ​​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​​ CCC [គណៈ​កម្មាធិការ​សហប្រតិបត្តិការ​ដើម្បី​កម្ពុជា​] បាន​​លើក​ឡើង​ថា អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ទទួល​​​​បាន​ជំនួយ​​៧០០លាន​ដុល្លារ​​ [ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២​] ប៉ុន្តែ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​បាន​កត់​ត្រា​​​​ឃើញ​តែ​២៨០​លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ។ តើ​លុយ​បាត់​ទៅ​ណា? យើង​ត្រូវ​ការ​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់ការ​លាង​លុយ និង​ភេរវកម្ម​”។

លោក សួស យ៉ារ៉ា តំណាង​រាស្ត្រ​ និងជា​អ្នក​នាំពាក្យ​​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​​ចោទ​ប្រកាន់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​​ជាតិ​ថា ​បាន​គេច​វេះ​កាតព្វកិច្ច​ចំពោះ​អ្នកជាប់​​ពន្ធ​តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​ពហិការ​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ​។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា“ ក្រុម​សំឡេង​ភាគ​​​​តិច​​គួរ​តែ​​មក​តទល់គ្នា​នៅ​ទីនេះ។ វា​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​សោក​ស្ដាយ​ណាស់​ដែល​អ្នកជាប់​ពន្ធ​​​បាន​បង់ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ​ដើម្បី​​​បើក​ប្រាក់​ខែ​​​​ឲ្យ​​អស់​លោក​ ប៉ុន្តែ​អស់​លោក​​មិន​បាន​មក​អង្គុយ​នៅ​ទីនេះ​ដើម្បីការ​ពារ​អត្ថប្រយោជន៍​របស់​អង្គការ​​​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​”។

នៅពេល​ទាក់​ទង​បន្ទាប់ពី​​​​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាន​លើកឡើង​ថា គណបក្ស​ប្រឆាំង​ខ្វះ​អាសនៈ​សភា​​ក្នុង​​ការ​រារាំង​​ ឬ​​ធ្វើ​វិសោធន​កម្ម​ច្បាប់នេះ​​ ហើយ​​មិន​ចូល​រួមសម័យប្រជុំ​​គឺ​ដើម្បី​​ចង់​បញ្ជាក់​ដល់​សាធារណជន​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ថា គណបក្ស​ប្រឆាំង​​​ជំទាស់​​នឹង​ច្បាប់​នេះ។ លោក​​​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​​​មិន​ចង់​​ឲ្យ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះមើល​ទៅ​​មាន​លក្ខណៈ​ផ្លូវ​ការ​ ដោយ​សារ​តែ​​វត្តមាន​របស់​ខ្លួន​ឡើយ​។

លោក​បានមាន​ប្រសាសន៍​ថា “យើង​ធ្វើ​អ្វី​​ដែល​យើង​អាច​​ធ្វើ​បាន​ ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា យើង​​​​​​​គាំទ្រ​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋា​ភិបាល​។ ប្រសិន​បើ​យើង​បាន​ទៅ​ចូល​រួម​សម័យ​​​ប្រជុំ​នៅ​​​​ថ្ងៃ​នេះ ម្លេ៉ះ​យើង​ប្រហែល​ជាបាន​​ធ្វើ​ឲ្យ​សម័យ​​​​ប្រជុំ​នេះមើលទៅ​​មាន​លក្ខណៈ​ផ្លូវ​ការ​បាត់​ទៅ​ហើយ​។ ហេតុ​ដូច្នេះ ​​យើង​ធ្វើ​​ពហិការ​​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​មិន​លេង​ហ្គេម​ដែល​​ខ្លួន​បាន​ដឹង​លទ្ធផល​ជាមុន​រួច​ទៅ​ហើយ​​​​នោះ​ឡើយ​”។

​តំណាង​រាស្ត្រ​មកពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​​ជាតិ​មួយ​ចំនួន​តូច​​បាន​ទៅ​ចូល​រួម​ជាមួយ​អ្នក​តវ៉ា​ប្រហែល​៤០០​នាក់​ ដែល​បានហែក្បួន​​តាម​បណ្ដោយ​តីរវិថី​ស៊ីសុវត្ថិ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​រដ្ឋសភា ដើម្បី​បង្ហាញ​ការ​ជំទាស់​របស់ខ្លួន​ចំពោះ​ច្បាប់​នេះ​។ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​បញ្ឈប់​នៅ​ខាង​មុខ​​សណ្ឋាគារ​កាំបូឌីយ៉ាណា ដោយ​របាំង​​ដែក​ដែល​​យាម​កាម​ដោយ​នគរ​បាល​រាប់​រយ​នាក់​។

អំឡុង​ការ​តវ៉ា​នេះ​ លោក​ មឿន តុលា ប្រធាន​កម្មវិធី​ការ​ងារ​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់រំ​ច្បាប់​សម្រាប់​សហគមន៍​ បាន​លើក​ឡើង​ថា វា​​ច្បាស់​ណាស់​ថា រដ្ឋាភិបាល​បង្កើត​ច្បាប់​េនះ​ឡើង​​គឺ​ដើម្បីទប់ទល់​អ្នក​​រិះគន់​​ខ្លួន​។

លោក​​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ ច្បាប់​នេះ​នឹង​បង្ក​ការ​លំបាក​ដល់​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ និង​សមាគម​ក្នុង​ការ​បំពេញ​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ប្រសើរ​ឡើង​។ ពួកគេ​មិន​អាច​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ជុំវិញ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ ឬ​​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​​បាន​ឡើយ”។

អ្នកស្រី ទេព វន្នី សកម្មជន​​​​ប្រឆាំង​​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ​ដ៏លេច​ធ្លោ​មួយ​រូប​ ដែល​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​​ចាប់​​​​បញ្ជូនចូល​​ពន្ធនាគារ​ និង​ចោទ​ប្រកាន់​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​​តវ៉ា​​​នោះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា ការ​បោះ​ឆ្នោត​​នេះ​នឹង​អាច​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​​បាត់​បង់​​​​សំឡេង​ឆ្នោត​នៅក្នុងការបោះឆ្នោត​នា​​ពេល​​​ខាង​មុខ​។

អ្នកស្រី​​​និយាយ​ថា “ ​រដ្ឋាភិបាល​​​នឹង​​ប្រើ​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​រារាំង​យើង​មិន​ឲ្យ​ប្រើ​សិទ្ធិ​របស់​​​​យើង​ ព្រោះ​​​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ចង់​ឲ្យ​នរណា​ម្នាក់​​​រិះគន់​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​។ ​សមា​ជិក​សភា​ដែល​អនុម័ត​ច្បាប់​េនះ​លែង​តំណាង​​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទៀត​​ហើយ​ យើង​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ពួកគេ​ទេ”។

មុន​​​ពេល​ចូល​ជាធរមាន​ ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​ឆ្លង​​​​កាត់​ព្រឹទ្ធសភា​​ប្រថាប់ត្រា និង​​ការ​​​​​ឡាយ​​ព្រះ​ហស្ថ​លេខា​ដោយ​ព្រះមហាក្សត្រ​ ​នរោត្តម សីហមុនី៕​ សុខុម និងស៊ុយឈាង​​​​​​​​

 

© 2022, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស