រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​​​​ក្រសួង​​​ការ​​​បរទេស​​​​​​ស្វាគមន៍​​​សមភាគី​​​របស់​​​លោក​​​

លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រី​​​ក្រសួង​​​ការ​​​បរទេស​​​ថ្មី​​​មិន​​​បាន​​​ខ្ជះ​​​ខ្ជាយ​​​ពេល​​​វេលា​​​ទេ​​​ដោយទាញយក​​​​​​ការ​​​​​​កោត​​​សរសើរ​​​​​​ពី​​​​​​ម្ចាស់​​​ជំនួយ​​​ដ៏​​​ធំ​​​បំផុត​​​របស់​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​កាល​​​ពី​​​ម្សិល​​​មិញ​​​ ក្នុង​​​ពេល​​​ដែល​​​​​​សមភាគី​​​ចិន​​​របស់​​​លោក​​​បាន​​​មក​​​ធ្វើ​​​ទស្សន​​​កិច្ច​​​​​​​​​ជា​​​ផ្លូវ​​​ការ​​​​​​លើក​​​ទី​​​មួួយ​​​នៅ​​​កម្ពុជា​​​ចាប់​​​​​​តាំង​​​​​​​​​ពី​លោក សុខុន បាន​​​​​​ទទួល​​​តំណែង​​​​​​ពី​​​លោក ហោ ណាំ​​​ហុង​​​​​​ កាល​​​ពី​​​ដើម​​​ខែ​​​នេះ។

ឈរ​​​ជា​​​មួយ​​​​​​លោក វ៉ាង យី រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​ក្រសួង​​​ការ​​​បរទេស​​​ចិន​​​នៅ​​​ឯ​​​សន្និសីទ​​​កាសែត​​​ក្នុង​​​ក្រុង​​​ភ្នំពេញ លោក សុខុន ​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​អំពីភក្តី​​​ភាព​​​ជា​​​ប្រវត្តិ​​​សាស្ត្រ​​​របស់​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​ជាមួយ​​​​​​​​​ប្រទេស​​​មហា​​​អំណាច​​​អាស៊ី​​​មួយ​​​​​​នេះ និង​​​ក៏​​​បាន​​​បញ្ជាក់​​​ឡើង​​​វិញ​​​នូវ​​​​​​សារ​​​ៈសំខាន់​​​នៃ​​​​​​​​​ការ​​​ពង្រឹង​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​បន្ថែម​​​ទៀតរវាង​​​ប្រទេស​​​ទាំង​​​ពីរ​​​ដែរ។​​​​​​​​​

លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន។ រូបថតដោយ ស៊ីវ ចាន់ណា/ឌឹ​ ខេមបូឌា ដេលី
លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន។ រូបថតដោយ ស៊ីវ ចាន់ណា/ឌឹ​ ខេមបូឌា ដេលី

លោក សុខុន បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “​​​យើង​​​ទាំង​​​ពីរ​​​មាន​​​ទស្សន​​​ដូច​​​គ្នា​​​ក្នុង​​​ការ​​​វាយ​​​តម្លៃ​​​ខ្ពស់​​​​​​លើ​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​របស់​​​យើង​​​​​​…យូរ​​​លង់​​​មក​​​ហើយ។​​​ ជា​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​​​​ដែល​​​បង្កើត​​​ឡើង​​​​​​ដោយ​​​អតីត​​​ព្រះ​​​មហា​​​ក្សត្រ​​​​​​របស់​​​យើង​​​​​​ [ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ] ជា​​​មួយ​​​អតីត​​​​​​មេដឹក​​​នាំ​​​​​​ចិន។ ទំនាក់​​​ទំនង​​​នេះ​​​​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ពង្រឹង​​​និង​​​ពង្រីក​​​ដោយ​​​សម្តេច​​​តេជោ​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី [ហ៊ុន សែន​​​]”។

រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​ក្រសួង​​​ការ​​​បរទេស​​​នៃ​​​ប្រទេស​​​ទាំង​​​ពីរ​​​​​​បាន​​​ពិភាក្សា​​​គ្នា​​​អំពី​​​ជម្លោះ​​​​​​សមុទ្ទ​​​ចិន​​​ខាង​​​ត្បូងដែល​​​កើត​​​មាន​​​យូរ​​​មក​​​ហើយ​​​ គឺ​​​ជា​​​ជម្លោះ​​​​​​ដែល​​​​​​ឃើញ​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​ប្រឈម​​​នឹង​​​ការ​​​រិះ​​​គន់​​​យ៉ាង​​​ចាស់​​​ដៃ​​​​​​ដោយ​​​សារ​​​តែ​​​​​​គេ​​​​​​គិត​​​ថា​​​មាន​​​ការ​​​កាន់​​​ជើង​​​ប្រទេស​​​ចិន​​​ ក្នុង​​​​​​ជម្លោះ​​​ទឹក​​​ដី​​​​​​ជា​​​មួយ​​​​​​ប្រទេស​​​អាស៊ាន​​​មួយ​​​ចំនួន​​​​​​​​​ដែល​​​​​​​​​ទាម​​​ទារ​​​​​​យក​​​បណ្តុំ​​​កោះ​​​និង​​​សមុទ្ទ។​​​​​​

ជា​​​ប្រធាន​​​អាស៊ាន​​​ក្នុង​​​ឆ្នាំ​​​២០១២ ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​​​​ត្រូវ​​​បាន​​​ចោទ​​​ថា​​​បាន​​​រារាំង​​​​​​មិន​​​ឲ្យ​​​ប្រើ​​​ភាសា​​​ធ្ងន់ៗ​​​​​​ប្រឆាំង​​​នឹង​​​ចិន​​​​​​ទាក់​​​ទង​​​នឹង​​​ជម្លោះ​​​នោះ ហើយ​​​សមាគម​​​​​​នេះ​​​​​​​​​បាន​​​ខក​​​ខាន​​​មិន​​​បាន​​​​​​ចេញ​​​សេចក្តី​​​ថ្លែង​​​ការ​​​ណ៍​​​រួមទេ​​​ក្រោយ​​​ពី​​​កិច្ច​​​ប្រជុំ​​​នោះ​​​។

លោក សុខុន បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​​​​កាលពី​​​ថ្ងៃ​​​សុក្រ​​​ថា “​​​​​​កម្ពុជា​​​នៅ​​​តែ​​​មាន​​​ជំហរ​​​អព្យា​​​ក្រឹត។ ជំហរ​​​របស់​​​​​​​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​តែង​​​តែ​​​អំពាវ​​​នាវ​​​​​​គ្រប់​​​ភាគី​​​​​​ដែល​​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​​​​ឲ្យ​​​ប្រឹង​​​ប្រែង​​​​​​ ដើម្បី​​​ដោះ​​​ស្រាយ​​​​​​ដោយ​​​សន្តិ​​​វិធី​​​។ ប្រសិន​​​បើ​​​ប្រទេស​​​ទាំង​​​អស់​​​ប្រកាន់​​​យក​​​នយោ​​​បាយ​​​ដូច​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា យើង​​​នឹង​​​មិន​​​មាន​​​បញ្ហា​​​កើត​​​ឡើង​​​ទេ”។

លោក យី បាន​​​​​​បញ្ជាក់​​​ថា ប្រទេស​​​ចិន​​​​​​ចង់​​​រក្សា​​​សន្តិភាព ​​​ក្នុង​​​ពេល​​​មាន​​​ជម្លោះ ហើយ​​​បន្ទាប់​​​មក​​​​​​​​​ក៏​​​រិះ​​​គន់​​​​​​ខ្លាំង​​​ៗ​​​ចំពោះ​​​ប្រទេស​​​ហ្វី​​​លីពីន ដែល​​​បាន​​​ដាក់​​​ពាក្យ​​​ប្តឹង​​​ប្រទេស​​​ចិន​​​​​​​​​ទៅ​​​តុលាការ​​​​​​អាជ្ញា​​​កណ្តាល​​​អចិន្ត្រៃយ៍​​​​​​ក្នុង​​​ក្រុង​​​ឡាអេ​​​ ទាក់​​​ទង​​​នឹង​​​ការ​​​ទាម​​​ទារ​​​របស់​​​ក្រុង​​​ប៉េកាំង​​​​​​ទៅ​​​លើ​​​​​​ផ្នែក​​​នៃ​​​សមុទ្ទ​​​នោះ។

លោក យី បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​តាម​​​រយៈ​​​អ្នក​​​បក​​​ប្រែ​​​ថា ” យើង​​​ព្រួយ​​​បារម្ភ​​​ថា​​​ មាន​​​មហា​​​អំណាច​​​​​​ខ្លះ​​​យក​​​បញ្ហា​​​​​​សមុទ្ទ​​​ចិន​​​ខាង​​​ត្បូង​​​​​​ ដើម្បី​​​ពង្រឹង​​​បន្ថែម​​​សកម្ម​​​ភាព​​​យោ​​​ធា​​​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​តំបន់​​​នេះ។​​​ ទង្វើ​​​ទាំង​​​អស់​​​នេះ​​​ពុំ​​​បាន​​​ផ្តល់​​​ផល​​​ប្រយោជន៍​​​​​​ដល់​​​ស្ថិរភាព និង​​​សន្តិភាព​​​ក្នុង​​​តំបន់​​​សមុទ្ទ​​​ចិន​​​ខាង​​​ត្បូង​​​ទេ។​​​

លោក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី​​​ក្រសួង​​​ការ​​​បរទេស​​​ចិន​​​រូប​​​នេះ​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “ការ​​​ប្តឹង​​​របស់​​​ប្រទេស​​​ហ្វីលីពីន​​​​​​បាន​​​រំលោភ​​​ច្បាប់​​​អន្តរ​​​ជាតិ”។

លោក ខាលិល ថេយើ អ្នក​​​ជំនាញ​​​​​​​​​ខាង​​​អាស៊ី​​​អាគ្នេយ៍​​​នៅ​​​បណ្ឌិត្យ​​​សភា​​​កង​​​កម្លាំង​​​ការ​​​ពារ​​​ជាតិ​​​អូស្ត្រាលី​​​​​​ក្នុង​​​ក្រុង​​​កង់​​​ប៊ឺរ៉ា បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា ការ​​​ប្រឹង​​​ប្រែង​​​បន្ត​​​របស់​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​ក្នុង​​​ការ​​​ពង្រឹង​​​​​​សេចក្តី​​​ស្មោះ​​​ត្រង់​​​របស់​​​ខ្លួន​​​​​​ជា​​​មួយ​​​ប្រទេស​​​ចិន​​​ ជា​​​ប្រទេស​​​​​​ដែល​​​ផ្តល់​​​ជំនួយ​​​បរទេស​​​ដ៏​​​ធំ​​​បំផុតតែ​​​​​​មួយ​​​គត់​​​​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ចាប់​​​តាំង​​​ពី​​​ឆ្នាំ​​​​​​២០១០ គឺ​​​មិន​​​គួរ​​​ឲ្យ​​​ភ្ញាក់​​​ផ្អើល​​​ទេ។​​​

លោក ខាលិល បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ក្នុង​​​សារ​​​អុីម៉េល​​​ថា “​​​សហរដ្ឋ​​​អាមេរិក សហភាព​​​អឺរ៉ុប​​​ និង​​​ប្រទេស​​​វៀត​​​ណាម​​​យូរ​​​មក​​​ហើយ​​​ ចាត់​​​ទុក​​​តួនាទី​​​របស់​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​ថា​​​ជាអ្នក​​​បញ្ជោរ​​​លុត​​​ក្រាប​​​​​​ក្នុង​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​របស់​​​ខ្លួន​​​​​​​​​ជាមួយ​​​ប្រទេស​​​ចិន។​​​ ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​ពឹង​​​ផ្អែក​​​ចិន​​​​​​លើ​​​ជំនួយ ជំនួញ និង​​​វិនិយោគ​​​ទុន​​​។ ក្នុងភាសា​​​​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​អន្តរ​​​ជាតិ​​​​​​ ប្រទេស​​​កម្ពុជា​​​​​​កំពុង​​​តែ​​​​​​គាំទ្រ​​​​​​ប្រទេស​​​​​​ចិន​​​ដោយ​​​រំពឹង​​​ថា​​​បាន​​​រង្វាន់​​​ខាន់​​​ខៅ​​​”។

អ្នក​​​ជំនាញ​​​រូប​​​នេះ​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា “​​​មេដឹក​​​នាំ​​​កម្ពុជា​​​​​​ពុំ​​​ដែល​​​សញ្ជឹង​​​គិត​​​លើ​​​សំណួរ “ចុះ​​​បើ​​​” នៅ​​​ពេល​​​ដែល​​​ប្រទេស​​​វៀត​​​ណាម​​​​​​បាន​​​លុក​​​លុយ​​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា ហើយ​​​ប្រសិន​​​បើ​​​​​​ប្រទេស​​​ហ្វីលីពីន​​​បាន​​​ប្រកាន់​​យក​​​ជំហរ​​​​​​ថា វា​​​ជា​​​បញ្ហា​​​​​​ទ្វេ​​​ភាគី ហើយ​​​មិន​​​មែន​​​ជា​​​​​​​​​រឿង​​​របស់​​​អាស៊ាន តើ​​​មេដឹក​​​នាំ​​​កម្ពុជា​​​​​​នឹង​​​នៅ​​​ឯណា​​​ សព្វ​​​ថ្ងៃ​​​នេះ? មួយ​​​គឺ​​​ស្លាប់​​​នៅ​​​ក្រោម​​​​​​​​​របបខ្មែរ​​​ក្រហម ឬ​​​ក៏​​​ជា​​​​​​កូន​​​ជឹង​​​​​​នៅ​​​ក្នុង​​​រដ្ឋ​​​មួយដែល​​​​​​គ្រប់​​​គ្រង​​​​​​ដោយ​​​វៀត​​​ណាម”៕

 

​​​​​​

© 2016, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.