 អះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងចំនួនពីរ គឺកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ អាចប្រឈមនឹងការលុបចោល ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរដែលកំពុងតែផ្ទុះឡើងនាពេលនេះ។){kind=link}
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធីន ឆានវីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) អះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងចំនួនពីរ គឺកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ អាចប្រឈមនឹងការលុបចោល ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរដែលកំពុងតែផ្ទុះឡើងនាពេលនេះ។
កាសែត The Star បានស្រង់សម្ដីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុធីន ឆានវីរៈគុល កាលពីថ្ងៃទី២៨ខែកញ្ញា ថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកនឹងធ្វើសំណើរៀបចំប្រជាមតិមួយស្ដីពី «តើគួរលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងពីរស្ដីពីការបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៃប្រទេសទាំងពីរ ឬយ៉ាងណា?»។
ប្រភពដដែល លើកឡើងថា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានពឹងផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ២០០០ ដែលផ្ដល់ក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់ការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោករួមគ្នា។ ចំណែកឯកិច្ចព្រមព្រៀងមួយទៀត គឺបានចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ២០០១ ដែលបានផ្ដល់ក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសក្ដានុពលនៃការចែករំលែកធនធាននៅតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា ខណៈកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងពីរនេះ បានរងការរិះគន់អស់រយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ និងជាពិសេសបន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ រូបនេះ បញ្ជាក់ថា ដើម្បីចៀសវាងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាបន្ថែមទៀត រដ្ឋសភាថៃ បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការដើម្បីសិក្សាលើបញ្ហានេះរួចរាល់ហើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃ ក៏ត្រៀមស្នើធ្វើប្រជាមតិលើបញ្ហានេះសម្រាប់គោលនយោបាយរបស់ខ្លួនផងដែរ។
កាលពីថ្ងៃទី០៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែននៃប្រទេសកម្ពុជា បានផ្សព្វផ្សាយនូវឯកសារអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ ស្ដីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលហៅកាត់ថា MOU ឆ្នាំ២០០០។
អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ឆ្នាំ២០០០ មាន ៩មាត្រា ដែលបានចែងអំពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងនោះ មាត្រា១ បានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា ការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺសំអាងទៅលើឯកសារ ដូចជា ចំណុច «ក» គឺប្រើអនុសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និងចំណុច «ខ» ការប្រើប្រាស់សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៧។ ចំណែកចំណុច «គ» បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា បណ្តាផែនទីដែលជាលទ្ធផលនៃកិច្ចការខណ្ឌព្រំសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដែលបង្កើតឡើងតាមអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧ រវាងបារាំង-សៀម និងឯកសារដទៃទៀតដែលទាក់ទងទៅនឹងការអនុវត្តនៃអនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាដដែលនេះ។
ដោយឡែកកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ គឺជាការឯកភាពរវាងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរលើអនុស្សរណៈយោគយល់ កិច្ចចរចាអភិវឌ្ឍន៍ប្រេង និងឧស្ម័ននៅតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា (OCA) ក្នុងដែនសមុទ្រជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលត្រូវបានធ្វើតាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០១ កន្លងទៅ។
សិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍លើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ (OCA) គឺជាចំណុចទាមទាររវាងកម្ពុជា-ថៃ តាំងពីដើមទសវត្សរ៍១៩៧០ មក ប៉ុន្តែនៅក្នុងអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០១ កម្ពុជា និងថៃ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់មួយលើការអភិវឌ្ឍប្រេង និងឧស្ម័ននៅតំបន់នោះ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមអ្នកជំនាញព្រំដែនអះអាងថា តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាចំនួន ២ម៉ឺន ៦ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ គឺស្ថិតក្នុងដែនសមុទ្រទំហំ ៣ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលថៃ បានដណ្តើមកាន់កាប់ពីកម្ពុជា តាមរយៈនៃការចុះហត្ថលេខាទ្វេភាគីជាមួយវៀតណាម ឆ្នាំ១៩៩៧ ដោយយោងតាមសន្ធិសញ្ញាតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៨២ សម័យវៀតណាមត្រួតត្រាកម្ពុជា។
ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា ដែនសមុទ្រខ្មែរទំហំ ៣ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលថៃ បានដណ្តើមកាន់កាប់កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ នោះ គឺថៃ បានរំលោភយកដែនសមុទ្រខ្មែរទំហំ ៤ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េទៅកាន់កាប់ដោយមិនបានចរចាជាមួយកម្ពុជា ឡើយ៕
© 2025, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.