រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រឆាំងការសាងសង់សំណង់រឹង និងសកម្មភាពខុសច្បាប់ជាច្រើនផ្សេងទៀតរបស់យោធាថៃ លើទឹកដីខ្មែរតាមបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោយបទឈប់បាញ់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះថា បុគ្គលិកយោធា និងជនស៊ីវិលថៃ បានធ្វើការសាងសង់ និងជីកកកាយខុសច្បាប់នៅលើពយភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារ រួមទាំងការសាងសង់ប៉ុស្តិ៍យាម និងផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់វត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ផងដែរ។
ប្រភពដដែលថា ទង្វើទាំងនេះគឺផ្ទុយទៅនឹងសាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ២០១៣ ដែលបានសម្រេចឱ្យប្រាសាទព្រះវិហារ និងពយភ្នំប្រាសាទព្រះវិហារទាំងមូល ស្ថិតនៅក្នុងដែនដីអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។
ជាងនេះទៀត កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងព្រះសង្ឃថៃ ក៏បានបន្តសាងសង់ព្រះពុទ្ធរូបធំមួយអង្គនៅតំបន់បុស្សស្បូវ-ជាំតែ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ បើទោះជាមានសំណើម្តងហើយម្តងទៀតពីភាគីកម្ពុជា ឱ្យបញ្ឈប់ការសាងសង់នេះក៏ដោយ។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អះអាងថា រហូតដល់ពេលនេះ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ នៅតែបន្តសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទតាក្របី រួមទាំងផ្លូវបេតុង ជណ្តើរដែក និងរូបសំណាកព្រះពុទ្ធ ក្នុងបំណងបង្កើតជាតំបន់ទេសចរណ៍ និងទីតាំងយោធារបស់ពួកគេដោយមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិឡើយ។
ក្រសួងការបរទេសថា សកម្មភាពខុសច្បាប់ស្រដៀងគ្នានេះ ក៏បានកើតឡើងនៅតំបន់ជប់អង្គញ់ និងដើមត្រាង ក្នុងខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ផងដែរ ដែលកងកម្លាំងថៃ បានធ្វើការដំឡើងទង់ជាតិ និងសាងសង់ផ្លូវបេតុងនៅទីនោះ។
ប្រភពដដែល បញ្ជាក់ថា សកម្មភាពដែលរំលោភលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ទាំងនេះ គឺផ្ទុយនឹងមាត្រា៥ នៃអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ស្ដីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ដែលហាមឃាត់រាល់សកម្មភាពដែលធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលរូបរាង ឬបរិស្ថាននៃតំបន់ព្រំដែន និងអាចរារាំងដល់ការងាររបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក។
ជាងនេះទៀត ក៏ផ្ទុយនឹងស្មារតីសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ កាសែតថៃ The Nation បានស្រង់សម្ដីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកេតកែវ ក្នុងកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយបដិសេធដាច់អហង្ការដែលថាយោធាថៃ កំពុងកាន់កាប់ដែនដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់នោះ។
បែបនេះក្តី នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ពលរដ្ឋខ្មែរបានចែកចាយលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកអំពីសកម្មភាពយោធាថៃ ដែលបានប្រើគ្រឿងចក្រជីកកកាយដី និងរាយបន្លាលួសដោយរំលោភយកដីខ្មែរនៅទីតាំងកូនភ្នំមួយ ស្ថិតនៅតំបន់អូរស្មាច់ ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនមានវិធានការទប់ស្កាត់ឡើយ។
ជាងនេះទៀត នៅតំបន់អូរខ្លាឃ្មុំ ស្រុកអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ដដែលនោះ ក៏ត្រូវបានទាហានថៃ ជីកប្រឡាយ និងរាយបន្លាលួសកាលពីថ្ងៃទី១២ មីនា ដែរ។
ចំណែកសកម្មភាពយោធាថៃ ចូលទៅគ្រប់គ្រងស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈយីហោ CE មួយកន្លែងដែលជារបស់ខ្មែរក្នុងតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងសកម្មភាពសាងសង់រូបព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំនៅលើភ្នំ៤០០ តំបន់តាស៊ីម ដែលស្ថិតនៅជិតភ្នំទ្រព្យ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ខណៈសកម្មភាពយោធាថៃ លើកដងទង់ជាតិរបស់ពួកគេនៅភ្នំ២២៥ ជិតប្រាសាទតាក្របី ក៏ត្រូវបានគេចែកចាយជាបន្តបន្ទាប់លើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមដែរនាពេលនេះ។
ដោយឡែកសកម្មភាពសាងសង់លេណដ្ឋានដែលធ្វើពីបេតុងក្នុងបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ ក្នុងខេត្តឧត្ដរមានជ័យ សកម្មភាពជីកប្រឡាយផ្តាច់ផ្លូវដើម្បីកំណត់ព្រំដែនថ្មីក្នុងបំណងកុំឱ្យទាហានខ្មែរឆ្លងចេញចូល និងដើម្បីប្រឆាំងរថក្រោះនៅតំបន់ជាំតែ ខេត្តព្រះវិហារ ក៏ត្រូវបានពលរដ្ឋខ្មែរនៅតំបន់ព្រំដែនចែកចាយលើបណ្ដាញសង្គមជាហូរហែផងដែរ។
នៅថ្ងៃទី១៣ មីនា នេះ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ប្រាប់អង្គការសហប្រជាជាតិថា យោធាថៃ បានឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរនៅតាមតំបន់ព្រំដែនដោយរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសច្បាប់សិទ្ធិមនុស្ស និងច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ៕
© 2026, ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved.