ស្ថាប័ន​ជំនាញ​មួយ​និយាយ​ថា​ កម្ពុជា​មិន​អាច​គ្រប់​គ្រង​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​បាន​ទេ

យោង​តាម​ស្ថាប័ន​ជំនាញ​មួយ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ដោយ​មាន​សក្តា​នុពល​អាច​ទាញ​យក​ប្រាក់​​
ចំណូល​ជូន​រដ្ឋ​បាន​យ៉ាង​ច្រើន​ពី​ការ​ជីក​យក​ប្រេង​ និង​រ៉ែ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ទៀត​នេះ​ បច្ចុប្បន្ន​ ប្រទេស​កម្ពុជា​មិន​អាច​​គ្រប់​គ្រង​ឧស្សាហកម្ម​ទាញ​យក​ផល​ពី​ធន​ធាន​​ធម្ម​ជាតិ​ ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ​នេះ​បាន​ទេ។

កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ វិទ្យាស្ថាន​ឃ្លាំ​មើល​ចំណូល​(Revenue Watch Institute)​ ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​បុរី​ញូវ​យ៉ក បាន​ចេញ​សន្ទស្សន៍​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់​គ្រង​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៣​របស់​ខ្លួន​ ដែល​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ជា​លើក​ដំបូង។​ វិទ្យាស្ថាន​ឃ្លាំ​មើល​នេះ​បាន​វាយ​តម្លៃ​ប្រទេស​ចំនួន​៥៨​ ដោយ​វាយ​តម្លៃ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ខាង​ការ​រាយការណ៍​ ការ​គ្រប់​គ្រង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ និង​វិធាន​នៃ​ច្បាប់​ខាង​​វិស័យ​​រ៉ែ និង​ឧស្ម័ន។

ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចំណាត់​ថ្នាក់​ថា​ “ មិន​អាច​គ្រប់​គ្រង​បាន​”​ ហើយ​ឈរ​នៅ​លំដាប់​ថ្នាក់​ទី​៥២​នៅ​ក្នុង​សន្ទស្សន៍​នេះ​ ដោយ​នៅ​ពី​ក្រោយ​តែ​ប្រទេស​ ស៊ីម​បាវ៉េ​ ស៊ូដង់​ខាង​ត្បូង​ និង​ប្រទេស​អាហ្វហ្គានី​ស្ថាន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​មួយ​ពី​សំណាក់​សម្ពន្ធ​កម្ពុជា​ ដើម្បី​តម្លា​ភាព​ចំណូល​ ជា​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​ ដែល​ជា​ដៃ​គូ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ឃ្លាំ​មើល​ចំណូល​បាន​បង្ហាញ​ថា​ “ ខណៈ​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ពិន្ទុ​ខ្ពស់​គួរសម​ខាង​បរិយា​កាស​ផ្លូវ​ច្បាប់​ និងស្ថាប័ន​នោះ​ ពិន្ទុ​យ៉ាង​ទាប​របស់​ប្រទេស​នេះ​គឺ​មាន​ខាង​ការ​អនុវត្ត​លើ​ការ​រាយការណ៍ ​និង​បរិយាកាស​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ ដែល​រួម​ចំណែក​ដល់​ការ​ចាត់​ចំណាត់​ថ្នាក់​ទាប​របស់​ប្រទេសកម្ពុជា​លើ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ”។

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា​ “​ រដ្ឋា​ភិបាល​មិន​បាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌​មាន​អំពី​ការ​ផ្តល់​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ ហើយ​លក្ខខណ្ឌ​កិច្ច​សន្យា​មិន​ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​នោះ​ទេ។​យន្តការ​រាយការណ៍​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ ព្រម​ទាំង​កង្វះ​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធ​ភាព​លើ​ការ​ផ្តល់​អាជ្ញា​ប័ណ្ណ​ និង​
​ដំណើរ​ការ​រៀប​ចំ​ខ្ទង់​ថវិកា ​ក៏​ជា​ការ​រារាំង​​ដល់​​គណនេយ្យ​ភាព​ និង​តម្លា​ភាព​ផង​ដែរ​”។

រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្តល់​អាជ្ញាប័ណ្ណ​រុក​រក​រ៉ែ​ជា​ច្រើន​ និង​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ជីក​យក​រ៉ែ​មួយ​ចំនួន​តូច​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ វិស័យ​រ៉ែ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​នៅ​ឡើយ​ទេ។

សមាគម​អាជីវកម្មមួយ​ ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​​ក្រុម​ហ៊ុន​ ឆេវរ៉ុន​ ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រេង​អាមេរិក​​ដ៏​ធំ​មួយ​ បាន​រក​ឃើញ​ប្រេង​ និង​ឧស្ម័ន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​រុក​រក​មួយ​ក្នុង​តំបន់​ឈូង​មុទ្រ​ថៃ​ ដែល​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​ ដើម្បី​ចាប់​ផ្តើម​ការ​ជីក​យក​សារធាតុ​ អុីដ្រូកាបូន​ (Hydrocarbons)​ ទំនង​ជា​បាន​ជាប់​គាំង​ ហើយ​រដ្ឋា​ភិបាល​កំពុង​តែ​រៀប​​​ចំ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ពន្ធ​មួយ​សម្រាប់​គម្រោង​ទាំង​នេះ​នៅ​ឡើយ។

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ដដែល​បាន​បង្ហាញ​ទៀត​ថា​ “ ទោះ​បី​ជា​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ទាញ​យក​ផល​ប្រយោជន៍​ពី​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភាព​មិន​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​ ហើយ​ការ​រក​កំពុង​តែ​ដំណើរការ​ ដោយ​អាច​ផ្តល់​ប្រាក់​ចំណូល​បាន​​តែ​មួយ​ភាគ​តូច​ប៉ុណ្ណោះ​នៃ​ប្រាក់​ចំណូល​របស់​​រដ្ឋា​ភិបាល​ក៏​ដោយ​ ក៏​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​ទាញ​យក​ប្រាក់​ចំណូល​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​នេះ ​ដោយ​បន្ត​ផ្តោត​លើ​ការ​លើក​​យក​មក​អនុវត្ត​ និង​ការ​បង្កើត​ការ​អនុវត្ត​​ខាង​អភិបាល​កិច្ច​ល្អ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ជា​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​នេះ​”៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ​ ហួង​ កុក​ទៀន

© 2013, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.