27.5 C
Phnom Penh

សេដ្ឋកិច្ចបើក​​​ទូលាយ​​​​​​របស់​​​កម្ពុជា ត្រូវ​​​ការ​​​យុទ្ធ​​​សាស្ត្រ​​​ថ្មី​​​សម្រាប់​​​សមាហរណកម្ម​​​

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

យោង​​​តាម​​​របាយការណ៍​​​ថ្មី​​​មួយ​​​​​​ចេញ​​​ដោយ​​​ធនាគារ​​​អភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បង្ហាញ​​​ថា​​​កម្ពុជា​​​ចាំ​​​​​​បាច់​​​ត្រូវ​​​​​​ធ្វើ​​​អ្វី​​​បន្ថែម​​​ទៀត​​​ក្រៅ​​​ពី​​​បើក​​ទូលាយ​​​ព្រំ​​​ដែន​​​របស់​​​ខ្លួនស្វាគមន៍​​​​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​ និ​​​ងការ​​​វិនិយោគ ប្រសិន​​​បើ​​​ខ្លួន​​​សង្ឃឹម​​​ចង់​​​​​​​​​បាន​​​អត្ថ​​​ប្រយោជន៍​​​ពី​​​ការ​​​ធ្វើ​​​សមាហរណកម្ម​​​សេដ្ឋ​​​កិច្ច​​​តំបន់ និង​​​កាត់​​​បន្ថយ​​​វិសមភាព​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​ដែល​​​បង្ក​​​ឡើយ​​​ដោយ​​​ហេដ្ឋារចនា​​​សម្ព័ន្ធ​​​ទន់​​​ខ្សោយ​​​ និង​​​ស្ថាប័ន​​​ដែល​​​មាន​​​អំពើ​​​ពុក​​​រលួយ​​​។​​​​​​​​​

ចាប់​​​តាំង​​​ពី​​​ការ​​​បោះ​​​ឆ្នោតរៀបចំ​​​ឡើង​​​ដោយ​​​អង្គការ​​​សហប្រជាជាតិ​​​នៅ​​​ឆ្នាំ​​​១៩៩៣​​​ ដែល​​​ប៉ុន្មាន​​​ឆ្នាំ​​​ក្រោយ​​ពី​​នោះ​​​​​​នៅ​​​តែ​​​​​​មាន​​​សង្គ្រាម​​​ និង​​​ស្ថិត​​​ក្នុង​​​ភាព​​​ឯកោ​​​​​​មកនោះ​​​​​ គោល​​​នយោបាយ​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​​​​​​​ និង​​​​​វិនិយោគ​​​សេរី​​​របស់​​​កម្ពុជា​​​​​​ បាន​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​សេដ្ឋ​​​កិច្ច​​​របស់​​​ខ្លួន​​​ក្លាយ​​​ជា​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​មួយ​​​ក្នុង​​​ចំណោម​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​ដែល​​​​​​មាន​​​ការ​​​រីក​​​​​​ចម្រើន​​​ឆាប់​​​រហ័ស​​​បំផុត​​​ក្នុង​​​ពិភព​​​លោក​​​ ដែល​​​ភាគ​​​ច្រើន​​​ពឹងផ្អែក​​​វិស័យ​​​កាត់​​​ដេរ​​​ វិស័យ​​​សំណង់ និង​​​វិស័យ​​​ទេសចរណ៍។

ទោះ​​​ជា​​​យា៉ង​​​ណា​​​ ជាមួយ​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​មួយ​​​ដែល​​​មិន​​​អាច​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​សម្បូរ​​​បែប​​​ក្រៅ​​​ពី​​​ឧស្សា​​​ហកម្ម​​​​​​សំខាន់​​​ៗ​​​ទាំង​​​នោះ របាយការណ៍​​​ដែលមាន​​​ឈ្មោះ​​​ថា Trade Policy Challengesina Small, Open, Fragile, Postconflict Economy: Cambodia លើក​​​ឡើ​​​ងថា យុទ្ធ​​​សាស្ត្រ​​​សម្រាប់​​​បើក​​ទូលាយ​​​​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​គឺ​​​ជា​​​រឿង​​​ “ចាំ​​​បាច់​​​ ប៉ុន្តែ ​​វា​​​​​​មិន​​​ទាន់​​​​​​គ្រប់​​​គ្រាន់​​​សម្រាប់​​​ការ​​​អភិវឌ្ឍ​​​ឆាប់​​​រហ័ស មាន​​​លក្ខណៈ​​​ទូទៅ​​​ប្រកប​​​ដោយ​​​​​​និរន្តរភាព និង​​​​​​គ្រប់​​​​​ជ្រុង​​​ជ្រោយ​​​នៅ​​​ឡើយ​​​ទេ​​​”។

យោង​​​តាម​​​របាយការណ៍​​​ដែល​​​សរសេរ​​​ដោយ​​​លោក​​​ ហល ហីុល​​​ (Hal Hill) សាស្ត្រា​​​ចារ្យ​​​ផ្នែក​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​​​នៅ​​​សាកល​​​វិទ្យាល័យ​​​ជាតិ​​​អូស្ត្រាលី​​​​​​ និង​​​​​​លោក​​​ ចាយ៉ាន

មេណុន (Jayant Menon) ​​​សេដ្ឋវិទូ​​​ជាន់​​​ខ្ពស់​​​នៅ​​​ការិយាល័យ​​​សមាហរណកម្ម​​​តំបន់​​​របស់​​​ធនាគារ​​​ ADB ​​​បាន​​​ឲ្យ​​​ដ​​​ឹង​​​ថា ​​​បញ្ហា​​​ចម្បងៗ​​​ ដែល​​​កម្ពុជា​​​ប្រឈម​​​នៅ​​​ពេល​​​តំបន់​​​​​​បង្កើត​​​​​​សហគមន៍​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​អាស៊ាន​​​នៅ​​​ឆ្នាំ​​​២០១៥ គឺ​​​ “ស្ថិត​​​នៅ​​​ពីក្រោយ​​​ព្រំ​​​ដែន”។

របាយការណ៍​​​នេះ​​​លើក​​​ឡើង​​​ទៀត​​​ថា “​​​​​​​​​​​​​​​ឧបសគ្គ​​​ចម្បង​​​ៗ​​​ចំពោះ​​​សមាហរណកម្ម​​​សេដ្ឋ​​​កិច្ច​​​នៅ​​​ពេល​​​នេះ គឺ​​​ស្ថិត​​​នៅ​​​ពី​​​ក្រោយ​​​ព្រំដែន រួម​​មាន​​​​ទាំង​​​ថ្លៃ​​​ភ័ស្តុភារ និង​​​ហេដ្ឋារចនា​​​សម្ព័ន្ធ​​​ខ្ពស់​​​បទប្បញ្ញត្តិពិបាក​​​យល់​​​ ប្រព័ន្ធ​​​ច្បាប់​​​​​​ទន់​​​​​​ខ្សោយ​​​ និង​​​កម្រិត​​​អំពើ​​​ពុក​​​រលួយ​​​ខ្ពស់​​​ផង​​​ដែរ”។

​​​វា​​​​​​បាន​​​​​​លើក​​​ឡើង​​​ទៀត​​​ថា រំហូរ​​​ទុន​​​​​​ពីបរទេស​​​ត្រូវ​​​បាន​​​​​​ក្រុម​​​អភិជន​​​​​​ស្រូប​​​យក ​​​​​​ជា​​​ហេតុ​​​​​​បង្ក​​​ឲ្យ​​​មាន​​​គម្លាត​​​កាន់​​​តែ​​​ធំ​​​រវាង​​​អ្នក​​​មាន​​​ និង​​​អ្នក​​​ក្រ​​​។

របាយការណ៍​​​នេះ​​​លើក​​​ឡើង​​​​​ទៀត​​​ថា “វិសម​​​ភាព​​​ច្បាស់​​​ក្រឡែត​​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​​​រំហូរ​​​ទុន​​​ពី​​​​​​បរទេស​​​ និង​​​ជំនាញ​​​ ហើយ​​បណ្តាញ​​​នយោបាយ​​​​​​​​​​​​​​​​​​ក្នុង​​​ស្រុក​​​ប្រមូល​​​ផ្តុំ​​​ដែល​​​ទទួល​បាន​​​​​អត្ថប្រយោជន៍​​​ពី​​​រំហូរ​​​ទាំង​​​នោះ ​​​គំរាម​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ខូច​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​សង្គម​​​ ហើយ​​​ប្រហែល​​​ជា​​​​​​​​​អាច​​​បង្ក​​​ឲ្យ​​​អ្នក​​​ជាតិ​​​និយម​​​​​​​​​​​មាន​​​ប្រតិ​​​កម្ម​​​ខ្លាំង​​​ទៀត​​​ផង​​​​​​”។

របាយការណ៍​​​នេះ​​​ធ្វើ​​​ឡើង​​​ខណៈ​​​ពេល​​​ក្រសួង​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​បាន​​​ប្រកាស​​​គំនិត​​​ផ្តួច​​​ផ្តើម​​​​​ជា​​​បន្ត​​​បន្ទាប់​​​នៅ​​​ឆ្នាំ​​​នេះ​​​ដើម្បី​​​លុប​​​បំបាត់​​​អំពើ​​​ពុក​​​រលួយ​​​តាម​​​រយៈ​​​ការ​​​បង្កើត​​​ទំនាក់​​​ទំនង​​​បន្ថែម​​​ទៀត​​​រវាង​​​ក្រុមហ៊ុន​​​​​​សហគ្រាស​​​ និង​​​រដ្ឋាភិបាល​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​តាម​​​​​​ប្រព័ន្ធ​​​អេឡិច​​​ត្រូ​​​និច ហើយ​​​វិធាន​​​​ការ​​​នានា​​​នឹង​​​ត្រូវ​​​បាន​​​​​​អនុវត្ត​​​​​​តាម​​​​​​ច្បាប់​​​ពាណិជ្ជ​​​កម្ម​​អេឡិច​​​ត្រូនិច​​​ដែល​​​​​​នឹង​​​ត្រូវ​​​​ដាក់​​​ជូន​​​​​​ទៅ​​​រដ្ឋ​​​សភា​​​​​អនុម័ត​​​នៅ​​​​​​ដំណាច់​​​ឆ្នាំ​​​នេះ។

លោក​​​ ចាយ៉ាន មេណុន  បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា ឥទ្ធិពល​​​នៃ​​​ច្បាប់​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​អេឡិច​​​ត្រូឡិក​​​ពឹង​​​ផ្អែក​​​ទាំង​​​ស្រុង​​​លើ​​​របៀប​​​អនុវត្ត​​​។ លោក​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​តាម​​​រយៈ​​​អីុ​​​ម៉េល​​​កាល​​​ពី​​​ដើម​​​ខែ​​​នេះ​​​ថា “ខ្ញុំ​​​នៅ​​​តែ​​​មាន​​​សុទិដ្ឋិនិយម​​​ថា ច្បាប់​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​អេឡិចត្រូឡិក​​​ នឹ​​ង​​​ត្រូវ​​​អនុម័ត ប៉ុន្តែត្រង់​​​ថា វា​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​ភាព​​​ខុស​​​គ្នា​​​ខ្លាំង​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ការ​​​ទប់​​​ស្កាត់​​​អំពើពុករលួយឬ​​​យ៉ាង​​​ណា​​​នោះ ត្រូវ​​​​​​ផ្អែក​​​លើ​​​ការ​​​អនុវត្ត​​​វា​​​​​​”។

លោក​​​មាន​​​ប្រសាសន៍ទៀត​​​ថា ការ​​​សន្យា​​​ស្រដៀង​​​គ្នា​​​ចំពោះ​​​​​​ការ​​​បន្ធូរ​​​បន្ថយ​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​នៅ​​​តាម​​​​​​តំបន​​​់​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​ពិសេស​​​បាន​​​បង្ហាញ​​​ថា មា​​​ន​​​ការ​​​​​កែ​​​ប្រែ​​​បន្តិច​​​បន្តួច​​​នូវ​​​​​​របៀប​​​ធ្វើ​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​។ លោក​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​បន្ត​​​ថា “បទ​​​ពិសោធ​​​ពាក់​​​ព័ន្ធ​​​នឹង​​​សេវា​​​​​​ជា​​​កញ្ចប់​​​ដែល​​​ផ្តល់​​​នៅ​​​តាម​​​តំបន់​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​ពិសេស គឺ​​​ថា ខណៈ​​​វា​​​ធ្វើ​​​ឲ្យ​​​ដំណើរ​​​ការ​​​​​​មាន​​​លក្ខណៈ​​​ងាយ​​​ស្រួល​​​ វា​​​មិន​​​មែន​​​ជា​​​យន្តការ​​​ជា​​​កញ្ចប់​​​​​​ ឬ​​​ជា​​​យន្ត​​​​​ការ​​​​​​មាន​​​ប្រសិទ្ធ​​​ភាព​​​នៅ​​​ក្នុង​​​ការ​​​លុប​​​​​​បំបាត់​​​ឱកាស​​​ស្វែង​​​រក​​​ការ​​​សូក​​​ប៉ាន់​​​ឡើយ​​​”។

លោក​​​ ម៉ៅ ថូរ៉ា រដ្ឋលេខាធិការ​​​ក្រសួង​​​ពាណិជ្ជកម្ម​​​បាន​​​បដិសេធ​​​ថា គោល​​​នយោបាយ​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​បច្ចុប្បន្ន​​​របស់​​​រដ្ឋាភិបាល​​​​​​ មិន​​​បាន​​​ជំរុញ​​​ឲ្យ​​​មាន​​​វិសម​​​ភាព​​​ទេ​​​ ដោយ​​​លើក​​​ឡើង​​​ថា

ការ​​​វិនិយោគ​​​ពីបរទេស​​​ផ្តល់​​​អត្ថប្រយោជន៍​​​ដល់​​​​​​​​​អ្នក​​​​​​គ្រប់​​​គ្នា​​​។ លោក​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ទៀត​​​ថា “ការវិនិយោគ​​​ពីបរទេស​​​ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍​​​ដល់​​​ប្រជា​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​កម្ពុជា​​​គ្រប់​​​រូប​​​។ជា​​​ឧទាហរណ៍ ជន​​​បរទេស​​​​​មក​​​បើក​​​ភោជនីយដ្ឋាន និង​​​សណ្ឋាគារ​​​នៅ​​​កម្ពុជា ដូច្នេះ​​​ពួក​​​គេ​​​បង្កើត​​​ការងារ​​​សម្រាប់​​​ប្រជា​​​ពល​​​រដ្ឋ​​​របស់​​​យើង​​​ និង​​​ជន​​​បរទេស​​​ពួក​​​គេ​​​ផ្ទាល់​​​”។

លោ​​​ក​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​បន្ត​​​ទៀត​​​ថា របាយការណ៍​​​នេះ​​​​​​ផ្តោត​​​សំខាន់​​​តែ​​​​​​ទៅ​​​លើ​​​ទិដ្ឋភាព​​​អវិជ្ជមាន​​​​នៃ​​​​​​ការ​​​វិនិយោគ​​​លើ​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​​​​ប៉ុណ្ណោះ​​​ដែល​​​លោក​​​បាន​​​មាន​​​ប្រសាសន៍​​​ថា ប្រហែល​​​ជា​​​នាំ​​​ឲ្យ​​​រដ្ឋាភិបាល​​​ចាត់​​​វិធាន​​​ការ​​​បន្ថែម​​​ទៀត​​​ដើម្បី​​​ដោះ​​​ស្រាយ​​​បញ្ហា​​​សេដ្ឋកិច្ច​​​។ លោក​​​បាន​​​លើក​​​ឡើង​​​ទៀត​​​ថា “បើ​​​​​ការ​​​អនុញ្ញាត​​​ឲ្យ​​​ទុន​​​ពី​​​​​​បរទេស​​​ចូល​​​មក​​​កម្ពុជា​​​មិន​​​​​​មែន​​​ជា​​​រឿង​​​ចាំ​​​បាច់ អ៊ីចឹង​​​​​​​​បិទ​​​ទ្វារ​​​​​​តែ​​ម្តង​​​ទៅ​​​”៕សុខុម​​​​​​​​​​​​

 

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស