35 C
Phnom Penh

លោក ហ៊ុន សែន បរាជ័យ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ប៉ុន្តែ​បន្ថែម​ជម្លោះ​បន្ទាប់ពី​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​ជា​ថ្មី​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន

ដោយ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

បទវិភាគ

អត្ថបទ​ដោយ​លោក ហាស់ សាន៖ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​លើកឡើង​ថា ជាង ១​ទសវត្ស លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បរាជ័យ​លើ​បទបញ្ជា​០០១ ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ ទោះបីជា​បង្កើត​ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​ចុះ​វាស់វែង​ដី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏ដោយ។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជិះ​ទូក​បណ្តោយ​ទឹក ដោយ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ថ្មី​ទៀត​ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ដោយ​បាន​ត្រៀម​ដី​តំបន់​ការពារ​ជាង ៩៣០០០០​ហិកតារ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​១៥ ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ទាំង ២៥ ក្នុង​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ធ្វើ​អនុបយោគ និង​បែងចែក​សម្រាប់​ធ្វើ​កម្មសិទ្ធិ​ឯកជន។

នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០២៣ ខាងមុខ​នេះ គឺជា​ខួប​គម្រប់​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍ គឺ ១១​ឆ្នាំ​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ដោយ​បុរស​ខ្លាំង លោក ហ៊ុន សែន ដែល​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​បទបញ្ជា​០០១ សម្រេច​ផ្អាក​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន​នូវ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​ផ្តល់​ដី​សរុប​ជាង ២​លាន​ហិកតារ (២១៨៩២៦៥​ហិកតារ) បណ្តាល​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ជាង ៤​ម៉ឺន ៧​ពាន់​គ្រួសារ ឬ​ជាង ៧​សែន ៦​ម៉ឺន​នាក់​បាន​រងគ្រោះ​ពី​ផែនការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​នោះ។

ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ថ្មី​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​នេះ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​សម្ដែង​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ថា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​បន្ថែម​ទៀត ដូចជា​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន ធី.អេស.អិម.ដាប់បែលយូ ឯ.ក បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ចំនួន ៦៤​គ្រួសារ​រងគ្រោះ​ពី​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ដីស្រែ​ចម្ការ ដោយសារ​ការ​ធ្វើ​ផ្លូវ​ទំហំ ៥០​ម៉ែត្រ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ដី​សម្បទាន​នោះ។

ករណី​នេះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ភូមិ​អ៊ីប៊ុ ឃុំ​អូរស្វាយ ស្រុក​បុរីអូរស្វាយសែនជ័យ ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ចេញ​មុខ​មក​តវ៉ា​ជាច្រើន​លើក​ដើម្បី​ការពារ​ដី​របស់​ពួកគេ។ អង្គការ​លីកាដូ​បាន​ចាត់ទុក​ថា​បញ្ហា​នេះ​បាន​បង្កើត​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ជា​ថ្មី​នៅ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើងវិញ​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ក្រោយ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្អាក​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​អស់​រយៈពេល​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ។

កាលពី​ខែ​មិថុនា តាម​បញ្ជា​ពី​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ក្រសួង​បរិស្ថាន និង​ក្រសួង​កសិកម្ម ដើម្បី​ពិនិត្យ​លើ​តំបន់​ការពារ និង​ច្រក​របៀង​អភិរក្ស​ជីវចម្រុះ ដោយ​បាន​ត្រៀម​ដី​តំបន់​ការពារ​ជាង ៩​សែន ៣​ម៉ឺន​ហិកតារ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន ១៥ ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ទាំង ២៥ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដើម្បី​ធ្វើ​អនុបយោគ និង​បែងចែក​សម្រាប់​ធ្វើ​កម្មសិទ្ធិ​ឯកជន។

ខេត្ត​ទាំងនោះ​មាន​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ ក្រចេះ មណ្ឌលគិរី រតនគិរី ស្ទឹងត្រែង កំពង់ធំ សៀមរាប ព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ បន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ កំពត និង​ខេត្ត​តាកែវ។

សៀវភៅ​រាជកិច្ច​ចំនួន ១២​ភាគ ត្រូវ​បាន​បោះពុម្ព និង​ចងក្រង​បទបញ្ជា រួម​ទាំង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដែល​មាន​តាំងពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០២១។ ក្នុង​សៀវភៅ​នោះ​ក៏​បាន​លើកឡើង​អំពី​អនុក្រឹត្យ​កាត់​ដី​បឹង ព្រៃឈើ ភ្នំ កំពង់ផែ និង​អតីត​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​រដ្ឋ ដើម្បី​ប្រគល់​ទៅ​ឯកជន​ដែល​មាន​ការ​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន។ ផ្ទៃដី​ប្រហែល ៦០០​ហិកតារ​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ (កំពង់សោម) ក្នុង​នោះ​ដី​បឹង ព្រៃឈើ ភ្នំ កំពង់ផែ និង​អតីត​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ក៏​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឯកជន​ភាវូបនីយកម្ម​ដែរ។

ជាមួយ​គ្នា​នោះ សម្រាប់​ធនាគារ​កាណាឌីយ៉ា​របស់​លោក​ឧកញ៉ា ពុង ឃាវសែ ទទួល​បាន​ដី​រដ្ឋ​ទំហំ ១០​ហិកតារ​នៅ​ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ។ ចំណែក​ក្រុមហ៊ុន Premier Land ដែល​ជា​ក្រុមហ៊ុន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​កូនស្រី និង​កូនប្រសា​របស់​លោក លី យ៉ុងផាត់ សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ពី​ខាង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច បាន​ទទួល​ដី​ទំហំ ១៣០​ហិកតារ​ពី​កំពង់ផែ​ស្វយ័ត​ក្រុង​ព្រះសីហនុ ខណៈ​ក្រុមហ៊ុន Fuhai Investment នៅ​ស្រុក​ព្រៃនប់ ក៏​ទទួល​បាន​ដី ១១៣​ហិកតារ​ស្ថិត​នៅ​ទីតាំង​ចំនួន ៤​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ។

ដោយឡែក​អ្នកស្រី ហ៊ុន សេងនី ដែល​ជា​ប្អូនស្រី​បង្កើត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​ឧកញ៉ា ឡាញ់ ភារ៉ា ទទួល​បាន​ដី​បឹង​តាមោក ឬ​បឹង​ទំនប់​កប់ស្រូវ រាជធានី​ភ្នំពេញ ទំហំ ២០​ហិកតារ ខណៈ​ដី​ផ្ទៃ​បឹង​តាមោក ៥​ហិកតារ​កាត់​ឱ្យ​ឈ្មោះ រស់ ព្រីប៊ូ។

ក្រៅពី​កាត់​ដី​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​ដី​ផ្ទៃ​បឹង​តាមោក នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​កាត់​ផ្ទៃដី ៤៩​ហិកតារ​ដែល​ជា​អតីត​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ប្រគល់​ឱ្យ​បុគ្គល​ម្នាក់​ឈ្មោះ ម៉ី កែវមរកត និង​ដី​ភ្នំ​ទំហំ ២៨០​ហិកតារ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​យោធា​ដើម្បី​ដំឡើង​ស្ថានីយ​ផ្កាយរណប។

ពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ជាប់​បឹង​តាមោក ក្នុង​ភូមិ​សំរោងត្បូង សង្កាត់​សំរោងត្បូង នាំគ្នា​ប្រមូលផ្ដុំ​ឈរ​លើក​បដា និង​រូបថត​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​ភរិយា​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​ពួកគេ ដើម្បី​ទាមទារ​ទៅ​អាជ្ញាធរ​ខណ្ឌ​ព្រែកព្នៅ ចេញ​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ និង​ធ្វើ​សៀវភៅ​ស្នាក់នៅ ព្រឹក​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២។ (រូបថត៖ VOD)

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​អនុក្រឹត្យ​លេខ​១០៩ ចុះ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២០ សម្រេច​កាត់​ឆ្វៀល​ដី​ទំហំ​ប្រមាណ​ជាង ៤០​ហិកតារ​ចេញពី​ដែន​គម្រប​ព្រៃឈើ​ឆ្នាំ​២០០២ ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​ចំណោតរាម ឃុំ​បិតត្រាំង ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ នឹង​ត្រូវ​ផ្តល់​ជូន​ជា​កម្មសិទ្ធិ​ដល់​អ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា និង​អ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាលី កូនស្រី​បង្កើត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន លោក ជុំ សាវុឌ្ឍ ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​នគរបាល​ការពារ​នៃ​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ និង​អ្នកស្រី ញឹម យន់ស្រ៊ីម ជា​ភរិយា ព្រមទាំង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល ៣​រូប​ផ្សេង​ទៀត​ផង​ដែរ។

ក្នុង​អនុក្រឹត្យ​ចុះ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២២ លោក ហ៊ុន សែន បាន​សម្រេច​ផ្ដល់​ដី​ទំហំ ៨៥,៧២​ហិកតារ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះសុរាម្រិត-កុសុមៈ គិរីរម្យ ភូមិសាស្ត្រ​ឃុំ​ចំបក់ និង​ឃុំ​ត្រែងត្រយឹង ស្រុក​ភ្នំស្រួច ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន ដែន-ដី អេកូ-ធួរ ឯ.ក (DEN-DEY ECO-TOUR CO., LTD.) ដើម្បី​បន្ត​រៀបចំ​បំពេញ​បែបបទ​នីតិវិធី​វិនិយោគ​អភិវឌ្ឍន៍​គម្រោង​ទេសចរណ៍​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ធម្មជាតិ​ជាមួយ​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២ កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​កាត់​ឆ្វៀល​ដី​ទំហំ​ជាង ២០០​ហិកតារ​ចេញពី​ឧទ្យាន​ជាតិ​ព្រះសុរាម្រិត ឬ​ហៅថា​ឧទ្យាន​ជាតិ​គិរីរម្យ ស្ថិត​នៅ​ឃុំ​ត្រែងត្រយឹង ស្រុក​ភ្នំស្រួច ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ដើម្បី​ប្រគល់​ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន វ៉នម៉រ លីមីតធីត (ONE MORE Ltd.) របស់​អ្នកស្រី ជឹង សុគន្ធាវី អគ្គនាយិកា​ក្រុមហ៊ុន វ៉នម៉រ លីមីតធីត ដែល​ជា​កូនស្រី​បង្កើត​របស់​អ្នកស្រី ជឹង សុភាព ហៅ​យាយ​ភូ និង​ជា​ដៃគូ​ជំនួញ​ជាមួយ​គ្រួសារ​ត្រកូល​ហ៊ុន។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​កាត់​ឆ្វៀល​ទីតាំង​ឧទ្យាន​ជាតិ​មួយ​ផ្នែក​ធំ​ជួល​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​លោក​ឧកញ៉ា សុខ គង់ និង​ក្រុមហ៊ុន អេស៊ាធូអេស៊ា (Asia To Asia) ផង​ដែរ។

ចំណែកឯ​នៅ​បឹង​តាមោក​វិញ ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៨ ដល់​ចុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២១ ផ្ទៃ​បឹង​នេះ​មាន​ទំហំ​សរុប​ជាង ២​ពាន់​ហិកតារ​ត្រូវ​បាន​រាជរដ្ឋាភិបាល​កាត់ ឬ​ដោះដូរ​ទៅ​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន និង​បុគ្គល​ផ្ទាល់ខ្លួន​មួយ​ចំនួន​ដែល​គេ​ដឹង​ថា​ជា​អ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច សម្រាប់​សាងសង់​អគារ និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ផ្សេងៗ ព្រមទាំង​ធ្វើជា​កម្មសិទ្ធិ​ផ្ទាល់ខ្លួន ជាដើម។

ផ្ទៃដី​បឹង​តាមោក​ជាង ២​ពាន់​ហិកតារ​ដែល​កាត់​ចែក​គ្នា​ជា​បន្តបន្ទាប់​នេះ ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ឲ្យ​តារា​ចម្រៀង​ដ៏​ល្បី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​លោក ព្រាប សុវត្ថិ ខណៈ​ដី​ប្រហែល ១៥៥​ហិកតារ​ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ទៅ​ឱ្យ​ឧកញ៉ា​ក្នុង​ស្រុក និង​ជា​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន Anco Group លោក កុក អាន ផ្ទៃដី​ជិត ១០០​ហិកតារ ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ទៅ​ឲ្យ​ឈ្មោះ ជឹង ធានសេង កូនប្រុស​ឧកញ៉ា ជឹង សុភាព។ ចំណែក​ដី​ទំហំ ៧៥​ហិកតារ ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ទៅ​ឲ្យ​ឈ្មោះ សាយ សោភា ជា​ភរិយា​របស់​លោក ភឺន ផល្លា មេបញ្ជាការរង​កងពល​តូច​លេខ​៧០ ព្រមទាំង​ឲ្យ​មេបញ្ជាការ​កងរាជអាវុធហត្ថ​លើ​ផ្ទៃ​ប្រទេស លោក សៅ សុខា ជាដើម។

ទិដ្ឋភាព​នៅ​បឹង​តាមោក

សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក កាលពី​ឆ្នាំ​២០២២ បង្ហាញ​ថា ករណី​វិវាទ​ដីធ្លី​ទូទាំង​ប្រទេស​មាន​ចំនួន ៨៤​ករណី​លើ​ផ្ទៃដី​ទំហំ ៩៨៣១,១១​ហិកតារ ដែល​មាន​ទំនាស់​ជាមួយ​ពលរដ្ឋ​ចំនួន ៧១៤១​គ្រួសារ ឬ​ស្មើ​នឹង​ចំនួន ៣៦៧៦៦​នាក់។

អ្នក​នាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជម្លោះ​ដីធ្លី​នៅ​ឆ្នាំ​២០២២ កន្លងទៅ​នេះ​មាន​ទាំង​បញ្ហា​ចាស់ និង​បញ្ហា​ថ្មី ពលរដ្ឋ​រាប់​រយ​គ្រួសារ​នៅ​បន្ត​ចេញ​តវ៉ា​ទាំង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត និង​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រំលោភ​បំពាន​ដើម្បី​ការពារ​ដី​ដែល​ពួកគេ​ធ្លាប់​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​អាស្រ័យ​ផល ទោះបី​ពួកគេ​ប្រើ​ពេល​តវ៉ា​រហូត​ជាង ១០​ឆ្នាំ​មក​នេះ​ក្តី។ ការ​ជាប់​គាំង​ក្នុង​ការ​រក​ដំណោះស្រាយ​ជូន​ពលរដ្ឋ​នេះ ភាគច្រើន​ភាគី​ជម្លោះ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ស្និទ្ធ​នឹង​មន្ត្រី​មាន​អំណាច និង​ក្រុមហ៊ុន​ខ្លះ​ជា​របស់​ពួក​ឧកញ៉ា។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក

លោក​ថា បញ្ហា​នេះ​វា​បាន​កើតឡើង​ក្រោយពី​ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ មាន​បឹង ព្រែក និង​តំបន់​ការពារ​ខ្លះ​បាន​ក្លាយ​ជា​របស់​ក្រុម​គ្រួសារ​អ្នក​មាន​អំណាច និង​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ជាន់​លើ​ដី​អាស្រ័យ​ផល​របស់​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច។ ទោះបីជា​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​បទបញ្ជា​០០១ ជាង ១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក្តី ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​នៅតែ​ដោះស្រាយ​មិន​អស់ ពីព្រោះ​ក្រុម​យុវជន​ដែល​ចុះ​ទៅ​វាស់វែង​ដី​នោះ ភាគច្រើន​ពុំ​បាន​វាស់​ដី​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​បាន​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ។

លោក​ថា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នោះ ទាល់តែ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​ពិតប្រាកដ លុប​បំបាត់​បក្ខពួក​និយម ហើយ​ហ៊ាន​វះកាត់​មន្ត្រី​ដែល​សហការ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ខិលខូច និង​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់។

លោក អំ សំអាត ​​​នាយក​ទទួល​បន្ទុក​ចាត់ការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ។

នាយក​ទទួល​បន្ទុក​ចាត់ការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ លោក អំ សំអាត លើកឡើង​ថា ខេត្ត​ដែល​កំពុង​មាន​បញ្ហា​ក្ដៅ​គគុក​នៅតែ​បន្ត​កើតមាន​ការ​តវ៉ា​អំពី​បញ្ហា​ដីធ្លី។ លោក​ថា ខេត្ត​ទាំងនោះ​មាន​ខេត្ត​សៀមរាប ព្រះវិហារ កណ្តាល កំពង់ស្ពឺ កោះកុង និង​ខេត្ត​ឧត្ដរមានជ័យ ដែល​ដើមចម​វា​បាន​បន្សល់​ទុក​ពី​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ចេះ​តែ​អូស​បន្លាយ​យូរ​ឆ្នាំ ដោះស្រាយ​មិន​ទាន់​ចប់ ដោយសារ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ឧកញ៉ា និង​អ្នក​មាន​ខ្នងបង្អែក​ធំៗ។ លោក​ថា បញ្ហា​នេះ​វា​បាន​បង្ក​ផល​ប៉ះទង្គិច​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ក្រោយពី​មាន​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ទៅ​ដល់។

លោក​បន្ថែម​ថា ខេត្ត​ដែល​មាន​ការ​តវ៉ា​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​ប៉ះពាល់​ដល់​ពលរដ្ឋ​រាប់​ពាន់​គ្រួសារ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សាងសង់​ព្រលាន​យន្តហោះ​ថ្មី ដែល​អាជ្ញាធរ​ឈាន​ទៅ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​ដី​ចំនួន ៩​នាក់​ដែល​ចេញ​មុខ​តវ៉ា​ទាមទារ​សំណង​សមរម្យ មិន​ទទួល​យក​សំណង​តាម​ការ​កំណត់​របស់​ក្រុមហ៊ុន OCIC និង​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋ។

លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក៏​មាន​ពលរដ្ឋ​រាប់​សិប​គ្រួសារ​ដែល​ធ្លាប់​អាស្រ័យ​ផល​ជុំវិញ​បឹង​តាមោក ចេញ​តវ៉ា​ដើម្បី​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​សមរម្យ​ដែរ ក្រោយពី​រដ្ឋាភិបាល​កាត់​ឆ្វៀល​ដី​បឹង​ធម្មជាតិ​នេះ​ឱ្យ​ទៅ​មន្ត្រី ឧកញ៉ា ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ពួកគេ។

ចំណែក​នៅ​ឯ​ខេត្ត​សៀមរាប ជាពិសេស​នៅ​តំបន់​អង្គរ​ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​រាប់​ពាន់​គ្រួសារ​កំពុង​តស៊ូ​មតិ​ជំទាស់​នឹង​ផែនការ​របស់​អាជ្ញាធរ ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​ពួកគាត់​រើ​ចេញពី​ភូមិកំណើត​ទៅ​រស់នៅ​កន្លែង​ថ្មី រួម​ទាំង​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប។

លោក អំ សំអាត បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា ជម្លោះ​ដ៏​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​ទៀត​គឺ​រវាង​ពលរដ្ឋ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន Union Development Group ដែល​ទទួល​បាន​ដី​សម្បទាន​ទំហំ ៣៦០០០​ហិកតារ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៨ សម្រាប់​ជួល​រយៈពេល ៩៩​ឆ្នាំ​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​មណ្ឌល​កម្សាន្ត​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​តារា​សាគរ មាន​ទឹកប្រាក់ ៣៨០០​លាន​ដុល្លារ ដែល​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ការ​សង់​ព្រលាន​យន្តហោះ​ដ៏​ធំ​ជាងគេ​បំផុត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​កំពង់ផែ​ទឹក​ជ្រៅ​ដែល​អាច​បម្រើ​ដល់​ការ​សំចត​របស់​នាវាចម្បាំង​របស់​ចិន​ថែម​ទៀត។

គម្រោង​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ទៅ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Union Development Group (UDG) បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន ១១៤៣​គ្រួសារ​ត្រូវ​បង្ខំ​ឱ្យ​បោះបង់​ដីធ្លី​ប្រមាណ​ជាង ១​ម៉ឺន​ហិកតារ រួម​ទាំង​ផ្ទះ ១៥០០​ខ្នង ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​រុះរើ និង​ត្រូវ​ឈូស​ឆាយ។ រហូត​មក​ដល់​ពេលនេះ ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​ពី​ការ​បណ្តេញ​ចេញ​ដោយ​បង្ខំ​នោះ​នៅ​ពុំ​ទាន់​មាន​ដំណោះស្រាយ​នៅឡើយ។

កាលពី​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០២០ ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សម្រេច​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុមហ៊ុន UDG ក្រោម​ច្បាប់ Magnitsky ដែល​សំដៅ​ទៅ​លើ​មន្ត្រី ឬ​ស្ថាប័ន​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ណា​ដែល​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​ហាមឃាត់​មិន​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ធ្វើ​ជំនួញ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ ឬ​មិន​ឱ្យ​ចេញចូល​ទឹកដី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ធ្លាប់​ព្រមាន​ថា តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​ខ្នាត​ធំ​របស់​ក្រុមហ៊ុន UDG មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន និង​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គម្រោងការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​សន្តិសុខ និង​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​របស់​ចិន នៅ​ក្នុង​តំបន់​ចុង​បូព៌ា តួយ៉ាង​គម្រោង​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ចិន​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​ខ្សែ​ក្រវាត់ និង​ផ្លូវ ឬ​ហៅថា Belt and Road Initiative។

រូបភាព​នៃ​ព្រលាន​យន្តហោះ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Union Development Group (UDG) ក្នុង​ខេត្ត កោះកុង។ (រូបថត​វីអូអេ)

ក្រុមហ៊ុន Union Development Group បាន​ធ្វើ​សកម្មភាព​កន្លងមក​តាមរយៈ​នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍ គន់ គីម ជា​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​បេសកកម្ម​ពិសេស ជា​អនុប្រធាន និង​ជា​អគ្គលេខាធិការ​សមាគម​អតីត​យុទ្ធជន​កម្ពុជា និង​ជា​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ លោក គន់ គីម ត្រូវ​បាន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចោទប្រកាន់​ថា «បាន​ប្រើប្រាស់​ឥទ្ធិពល និង​បណ្ដាញ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​កេងប្រវ័ញ្ច» ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ហើយ​បាន​ផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ចិន ដែល​មក​ប្រកប​អាជីវកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ លោក អំ សំអាត បន្ត​ថា ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ថ្មី​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដោយ​មិន​បាន​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់ និង​អនុក្រឹត្យ​ពាក់ព័ន្ធ ហើយ​បញ្ហា​នេះ​នៅតែ​ជា​ក្តី​បារម្ភ​អំពី​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ដែល​នឹង​អាច​កើតមាន​ឡើងវិញ​ជា​បន្ត​ទៅ​មុខ​ទៀត។

លោក​បន្ត​ថា អ្នក​រងគ្រោះ គឺ​ពលរដ្ឋ​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​ការ​បាត់បង់​ដីធ្លី ផ្ទះសម្បែង ប្រឈម​ការ​ជាប់​ពន្ធនាគារ ប្រឈម​ការ​ជាប់​បណ្តឹង​នានា ប្រឈម​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ​ធ្លាក់​ចុះ កូន​ខ្លះ​ត្រូវ​បាត់បង់​ការ​សិក្សា និង​ការ​ធ្វើ​ចំណាកស្រុក។ ដូច្នេះ រាជរដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​សិក្សា និង​ពិចារណា​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​មុន​នឹង​សម្រេច​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើងវិញ។

ប្រភព​ដដែល​បាន​លើកឡើង​ថា ការ​កើនឡើង​ជា​គំហុក​នៃ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ពី​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​២០០៩ ដល់​ដើម​ឆ្នាំ​២០១២ អាច​ជា​សញ្ញា​បដិវត្តន៍​ដីធ្លី​ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១២ ចេញ​បទបញ្ជា​លេខ​០០១ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដីធ្លី និង​ការ​ផ្អាក​ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច។

លោក អំ សំអាត អះអាង​ថា ទោះបីជា​បទបញ្ជា​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ជា​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ជាច្រើន​ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​នៅតែ​មិនទាន់​បាន​បញ្ចប់​បញ្ហា​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ទាំងស្រុង​នោះ​ដែរ ពោល​គឺ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​របស់​ពលរដ្ឋ និង​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ទទួល​បាន​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​ចំនួន​នៅតែ​បន្ត​កើតមាន។

លោក អំ សំអាត អះអាង​ថា ការ​ចង់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​ជោគជ័យ រាជរដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ហ៊ាន​អារកាត់ ហើយ​បើ​មាន​សាច់​ស្អុយ​ត្រូវ​កាត់​ចោល​យក​ដី​រដ្ឋ​មក​វិញ​សម្រាប់​ដោះស្រាយ និង​ហ៊ាន​អនុវត្ត​ច្បាប់​ចំពោះ​បុគ្គល​ដែល​រំលោភ​ដី​ឯកជន និង​ដី​រដ្ឋ​ដោយ​គ្មាន​ការ​យោគយល់។

ប្រភព​ដដែល​លើកឡើង​ថា កន្លងមក​ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​តាម​អនុក្រឹត្យ​ស្ដីពី​ការ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច និង​ច្បាប់​ភូមិបាល​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ ជាពិសេស​ចំណុច​ធ្វើការ​វាយតម្លៃ​ហេតុផល​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន និង​ពលរដ្ឋ មុន​នឹង​ធ្វើ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​នោះ​ឡើយ។

ចំណុច​ទាំងអស់​នេះ​ហើយ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ទំនាស់​ដីធ្លី មាន​ការ​តវ៉ា​របស់​ពលរដ្ឋ​ដែល​បាត់បង់​ដីធ្លី ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លះ​ទៀត​ត្រូវ​ជាប់​ពន្ធនាគារ និង​ជាប់​បណ្តឹង​នៅ​តុលាការ ដោយសារ​ការពារ​ដីធ្លី​របស់​គាត់​ដែល​កើត​ចេញពី​ការ​ផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី​អង្គការ​លីកាដូ បង្ហាញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ជាតិ និង​បរទេស​សរុប​មាន​ទំហំ​ជាង ២​លាន​ហិកតារ (២១៨៩២៦៥​ហិកតារ) ក្នុង​នោះ៖

  • ផ្ទៃដី​ទំហំ​ជិត ៤​សែន​ហិកតារ (៣៦២៥១៥​ហិកតារ) ដល់​ក្រុមហ៊ុន​វៀតណាម
  • ផ្ទៃដី​ទំហំ​ជិត ៤​សែន​ហិកតារ (៣៨៤០៤៩​ហិកតារ) ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន
  • ហើយ​ចំណែក​ផ្ទៃដី​ទំហំ​ជិត ១០​សែន​ហិកតារ (៩៧០០១៣​ហិកតារ) ផ្សេង​ទៀត ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ខ្មែរ​ហ៊ុន​នឹង​បរទេស
  • និង​ផ្ទៃដី​ទំហំ​ជិត ៥​សែន​ហិកតារ (៤៧២៦៨៧​ហិកតារ) ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​ដែល​មាន​ប្រភព​មិន​ច្បាស់លាស់​ផ្សេងៗ​ទៀត។

បើ​យោង​តាម​តួលេខ​នេះ ទំហំ​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រមាណ​ជាង ១​លាន ២​សែន​ហិកតារ កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស ដែល​ក្នុង​នោះ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន និង​វៀតណាម គ្រប់គ្រង​ផ្ទៃដី​ធំ​ជាងគេ គឺ​ជិត ១​លាន​ហិកតារ។

រដ្ឋ​ទទួល​ចំណូល​អំពី​ការ​យក​ពន្ធ​លើ​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ​បាន​ត្រឹមតែ​ចន្លោះ​ពី ១​ដុល្លារ​ដល់ ១០​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ហិកតារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​តែប៉ុណ្ណោះ។

ឈើ​ហ៊ុប​រាប់​ពាន់​ដើម​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដីសម្បទាន​មួយ​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦។ (រូបថត៖ ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍)

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​លើ​គេហទំព័រ​របស់​ខ្លួន​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចំនួន​ជាង ៤​ម៉ឺន ៧​ពាន់​គ្រួសារ ឬ​ជាង ៧៦​ម៉ឺន​នាក់​បាន​រងគ្រោះ​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ គេ​ក៏​ពុំ​ដែល​ឃើញ​សេចក្តី​រាយការណ៍​ផ្លូវការ​ណា​មួយ​ដែល​ផ្សាយ​អំពី​ចំនួន​ប្រាក់ចំណូល​ជាតិ និង​ការងារ​របស់​ពលរដ្ឋ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ដោយ​គម្រោង​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ​ដែរ។

បើ​តាម​សេចក្តី​រាយការណ៍​ពី​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី​៨ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២២ ដោយ​មាន​ចំណងជើង​ថា «ការ​បន្ត​ចោទប្រកាន់-ការ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​រឿង​វិវាទ​ដីធ្លី» ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២១ វិវាទ​ដីធ្លី​មាន​ចំនួន ១៦៩​ករណី លើ​ទំហំ​ផ្ទៃដី​ជាង​ជាង ៥​ម៉ឺន (៥២៦០០) ហិកតារ និង​ប៉ះពាល់​ពលរដ្ឋ​ជាង ១​ម៉ឺន ៧​ពាន់ (១៧០៣៣) គ្រួសារ ស្មើ​នឹង​ប្រមាណ​ជាង ៦​ម៉ឺន​នាក់ (៦១០០០) ហើយ​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ជាង ១​ពាន់​គ្រួសារ (១៣៤៧) ផង​ដែរ។ វិវាទ​ដីធ្លី​ធំៗ​បាន​កើនឡើង​ខ្ពស់​មាន​លក្ខណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយ​មាន​ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា វាយ​បង្ក្រាប ចាប់​ខ្លួន ឃុំ​ខ្លួន និង​បាញ់​ប្រហារ​ទៅ​លើ​ពលរដ្ឋ ខណៈ​ពលរដ្ឋ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់​ក្នុង​ពន្ធនាគារ។

មន្ត្រី​ម្នាក់​ដែល​ស្នើសុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​បាន​លើកឡើង​ថា ការ​បង្កើត​ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​ចុះ​ទៅ​វាស់វែង​ដី​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ ប៉ុន្តែ​មិន​ជោគជ័យ​ដោយសារ​ក្រុម​យុវជន​ទាំងនោះ​ចុះ​ទៅ​វាស់វែង​ដី​ឲ្យ​តែ​ក្រុមហ៊ុន​អ្នក​មាន​លុយ និង​ក្រុម​ឧកញ៉ា​សម្រាប់​បំបែក​ក្បាលដី​ចេញពី​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ទទួល​បាន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ទទួល​បាន​ដី​ស្រប​ច្បាប់​តែប៉ុណ្ណោះ។

មន្ត្រី​ដដែល​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្រុមហ៊ុន​ទាំងនោះ​បាន​ផ្តល់​ជា​សំណូក​ក្នុង​ការ​វាស់វែង​ដី ដោយ​កាត់​ដី​ពី ៣​ទៅ ៥​ហិកតារ​ឲ្យ​ទៅ​ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​ដែល​បាន​វាស់ដី​នោះ។ នេះ​ហើយ​គឺជា​ការ​បរាជ័យ​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៃ​បទបញ្ជា​០០១ ដែល​នាំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើការ​ផ្អាក​វិញ​នោះ។

រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កាលពី​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១២ បាន​ចេញ​អនុក្រឹត្យ​លេខ​០១ ស្ដីពី «គោល​នយោបាយ​ចាស់​សកម្មភាព​ថ្មី» ដោយ​សម្រេច​ផ្អាក​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន​នូវ​ការ​ផ្តល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ហើយ​បង្កើត​ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​វាស់វែង​ដី​ជំនួស​ឲ្យ​ក្រុម​ជំនាញ​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជូន​ពលរដ្ឋ​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ដោយ​គ្មាន​ឯកសារ និង​ការ​អនុញ្ញាត​តាម​ច្បាប់​ត្រឹមត្រូវ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ដី​ព្រៃ​សម្បទាន​របស់​រដ្ឋ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់នៅ​លើ​ដី​រដ្ឋ។

តាម​គោលការណ៍ ក្នុង​មួយ​គ្រួសារ​មិន​អាច​ទទួល​បាន​ការ​វាស់​ដី​ឱ្យ​លើស​ពី ៥​ហិកតារ​នោះ​ទេ ប្រសិនបើ​ពុំ​មាន​ការ​ដាំដុះ​ជាក់ស្តែង។ ដី​ដែល​លើស​នឹង​ចែក​ជូន​ពលរដ្ឋ​ដែល​ខ្វះ​ដី ឬ​ទុក​បម្រុង។ កម្មវិធី​វាស់វែង​ដី​នេះ​មាន​ពីរ​ដំណាក់កាល ដែល​មាន​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​សរុប​ជាង ៤​ពាន់​នាក់។ ដំណាក់កាល​ទី​១ ពី​ខែ​មិថុនា ដល់​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១២ រីឯ​ដំណាក់កាល​ទី​២ ចាប់ពី​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៣ ហើយ​រំពឹង​ថា​នឹង​បញ្ចប់​នៅ​ក្រោយ​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត។

តាម​ផែនការ ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក ហ៊ុន ម៉ានិត កូនប្រុស​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ត្រូវ​ចុះ​វាស់វែង​ដីធ្លី​នៅ​តាម ២១​ខេត្ត ដែល​មាន​ផ្ទៃដី​សរុប ១,៨​លាន​ហិកតារ ដើម្បី​ធ្វើ​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ចែក​ជូន​ប្រជាជន ៤០​ម៉ឺន​គ្រួសារ។

ក្រុម​យុវជន​មាន ១៦៨​ក្រុម ស្មើ​នឹង ២០១៦​នាក់។ ក្នុង​មួយ​ក្រុម​មាន​ចំនួន ១២​នាក់។ រីឯ​មន្ត្រី​ជំនាញ​សុរិយោដី​ដែល​ចុះ​ទៅ​បំពេញ​ការងារ​វាស់វែង​ដីធ្លី​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​យុវជន ក៏​មាន​ចំនួន​ដូច​គ្នា​ដែរ។ ក្រុម​យុវជន​ស្ម័គ្រចិត្ត​វាស់វែង​ដីធ្លី​ក្នុង​សម្លៀកបំពាក់​យោធា​ប៉ារ៉ា មាន​សញ្ញា​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពិធី​ចែក​សញ្ញាបត្រ​ដល់​និស្សិត​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​បៀលប្រាយ នៅ​ថ្ងៃទី​១៦ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៣។

ដើម្បី​ឆ្លើយតប និង​ទប់ស្កាត់​បញ្ហា​ដីធ្លី​នៅ​មុន​ពេល​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នា​ពេល​ខាងមុខ​នេះ លោក ហ៊ុន សែន ណែនាំ​ឱ្យ​ក្រសួង និង​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ពន្លឿន​ការ​ចុះបញ្ជី​ក្បាលដី​ជូន​ពលរដ្ឋ ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដីធ្លី និង​អនុវត្ត​ការងារ​កាត់​ឆ្វៀល​ដី​នៅ​តំបន់​បឹង​ទន្លេសាប​ជូន​ពលរដ្ឋ​ឱ្យ​បាន​រួចរាល់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣។

ក្នុង​ពិធី​បិទ​សន្និបាត​បូក​សរុប​លទ្ធផល​ការងារ​ឆ្នាំ​២០២២ និង​លើក​ទិសដៅ​ការងារ​ឆ្នាំ​២០២៣ នៃ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ នៅ​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២២ លោក ហ៊ុន សែន ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពន្លឿន​ការ​អនុវត្ត​ផែនការ​ចុះបញ្ជី​ដីធ្លី រួម​ទាំង​ការ​ចុះបញ្ជី​ដី​រដ្ឋ ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច និង​ដី​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច ដើម្បី​ធានា​នូវ​សុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​កាន់កាប់​ដីធ្លី​ដែល​ជា​ទុន​សម្រាប់​ការ​រស់នៅ ការ​ដាំដុះ និង​ការ​វិនិយោគ ដើម្បី​បង្កើត​មុខរបរ និង​បង្កើន​ប្រាក់​ចំណូល។

លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា ចំណុច​សេសសល់​មិន​មាន​ច្រើន​ទេ ប៉ុន្តែ​ហាក់ដូចជា​កន្លែង​ខ្លះ​ពន្យារ​នូវ​ការ​ធ្វើ​រឿង​នេះ។ លោក​ថា រឿង​នេះ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ ហើយ​ថា​នេះ​ជា​សុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​កាន់កាប់​ដីធ្លី ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​កើតឡើង​នូវ​បញ្ហា​នានា​ជា​បន្ត​ទៀត។ លោក​ថា ដី​របស់​រដ្ឋ​ក៏​ត្រូវ​មើល ដី​សហគមន៍​ក៏​ត្រូវ​មើល ហើយ​ដី​របស់​ប្រជាជន​ដែល​មិនទាន់​បាន​ចុះបញ្ជី​ក៏​ត្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគាត់​ចាត់ទុក​ថា​នេះ​ជា​សេវា​ចាំបាច់ ឬ​ជា​សេវា​តម្រូវការ​តែម្តង។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ លោក​បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​បន្ត​លើក​ទឹកចិត្ត​ឱ្យ​មាន​ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន ជាពិសេស​វិវាទ​ដីធ្លី ដើម្បី​ពង្រឹង​សុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​កាន់កាប់​ដី បង្កើត​ភាព​សុខដុមរមនា​សង្គម បង្ក​ភាព​អនុគ្រោះ​ដល់​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម-សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន និង​ឈាន​ទៅ​បង្កើន​ល្បឿន​នៃ​ការ​កាត់បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ។

លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​បន្ត​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជូន​ពលរដ្ឋ​ដែល​រស់នៅ​ជា​ភូមិករ​នៅ​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប ដោយ​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ផែនទី​តាម​ខេត្ត​នីមួយៗ កែសម្រួល​ព្រំប្រទល់​តំបន់​៣ ព្រំប្រទល់​តំបន់​២ និង​កាត់​ឆ្វៀល​ទីតាំង​ដី​ដែល​ពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ពី​យូរលង់​មក​ហើយ​ក្នុង​តំបន់​ទាំង​ពីរ​នេះ ឱ្យ​បាន​រួចរាល់​ត្រឹម​ខែ​ឧសភា មុន​ការ​បោះឆ្នោត​សកល​ឆ្នាំ​២០២៣។

ភ្លាមៗ​បន្ទាប់ពី​ការ​ណែនាំ​របស់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​មួយ​ដោយ​គូស​បញ្ជាក់​ថា ទិសដៅ​ការងារ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២៣ ក្រសួង​នឹង​បន្ត​អនុវត្ត​ផែនការ​ចុះបញ្ជី​ដីធ្លី រួម​ទាំង​ការ​ចុះបញ្ជី​ដី​រដ្ឋ ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ដី​រដ្ឋ​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប និង​ដី​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច ដើម្បី​ធានា​នូវ​សុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​កាន់កាប់​ដីធ្លី​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ។

ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី ក៏​បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​ប្ដេជ្ញា​ក្នុង​ការ​ជំរុញ​ការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ដីធ្លី​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ដោយ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​អព្យាក្រឹត មិន​លម្អៀង​លើ​ភាគី​វិវាទ​ណា​មួយ ដើម្បី​ពង្រឹង​សុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​កាន់កាប់​ដី បង្កើត​ភាព​សុខដុមរមនា​សង្គម និង​បង្ក​ភាព​អនុគ្រោះ​ដល់​ដំណើរការ​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន។ ក្រៅពី​នោះ ក្រសួង​ក៏​នឹង​បន្ត​ដោះស្រាយ និង​កាត់​ឆ្វៀល​ទីតាំង​ដី​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ជា​យូរលង់​មក​ហើយ​ក្នុង​តំបន់​៣ និង​តំបន់​២ នៅ​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប ឱ្យ​ចប់​ត្រឹម​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០២៣ ផង​ដែរ។

អ្នក​នាំពាក្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា លោក ផៃ ស៊ីផាន

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំពាក្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ធ្លាប់​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក​កន្លងមក​ថា លោក​ទទួលស្គាល់​ថា​ពិត​ជា​មាន​បញ្ហា​ទំនាស់​ដីធ្លី​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង នេះ​ពិត​មែន។ លោក​ថា ការងារ​នេះ​គឺ​អាជ្ញាធរ​បាន​បង្កើត​ក្រុម​ការងារ​របស់​ខ្លួន​ដោះស្រាយ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​រួចរាល់​ហើយ។

សកម្មជន​បរិស្ថាន​យូរ​ឆ្នាំ​ម្នាក់ គឺ​លោក Marcus Hardtke មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​បាន​មើល​ឃើញ​ថា​ការ​កំណត់​ជា​ថ្មី​នៃ​ដី​ក្នុង​តំបន់​ការពារ គឺជា​ដំណាក់កាល​ថ្មី​បំផុត​មួយ​នៃ​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ក៏​ជា​ការ​បង្កើត​ទំនាស់​ថ្មី​បន្ថែម​ទៀត​ផង​ដែរ។

លោក Marcus Hardtke បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ដំណាក់កាល​ទី​មួយ​នៃ​ការ​កាប់​ឈើ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​នៅ​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៨០ និង​១៩៩០ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គម្រប​ព្រៃឈើ​ស្រុក​ខ្មែរ​ថយ​ចុះ​ប្រហែល​ជា ៤០​ភាគរយ។ ក្រោយ​មក​ទៀត នៅ​ចុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាង​មួយ​លាន​ហិកតារ រហូត​មាន​ការ​ប្រកាស​ផ្អាក​ផ្ដល់​សម្បទាន​បែប​នេះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១២។

លោក Hardtke ថា​ទោះជា​យ៉ាងណា ការ​អនុវត្ត​តាម​អនុក្រឹត្យ​ទើប​តែ​ស្ថិត​នៅ​ដំណាក់កាល​ចាប់ផ្ដើម​នៅឡើយ ហើយ​លទ្ធផល​បែប​ណា​នោះ នៅ​មិនទាន់​បាន​ដឹង​នៅឡើយ​ទេ។

សារព័ត៌មាន ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី ពុំ​អាច​ទាក់ទង​លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និង​ជា​អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន ដើម្បី​ធ្វើការ​អត្ថាធិប្បាយ​បាន​ទេ​រហូត​ដល់​ម៉ោង​ចេញ​ផ្សាយ​នេះ។

លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ថ្លែង​ក្នុង​សន្និបាត​ស្ដីពី​ការ​បូក​សរុប​លទ្ធផល​ការងារ​ឆ្នាំ​២០២២ រៀបចំ​ឡើង​ពី​ថ្ងៃទី​២២ ដល់​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៣។

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ស្ដីបន្ទោស​អភិបាល​រាជធានី-ខេត្ត រួម​ទាំង​មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​អសកម្ម​ក្នុង​មុខនាទី ព្រងើយ​កន្តើយ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដីធ្លី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ។

ថ្លែង​ក្នុង​សន្និបាត​ស្តីអំពី​ការ​បូក​សរុប​លទ្ធផល​ការងារ​ឆ្នាំ​២០២២ នៃ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ដែល​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ ដល់​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៣ លោក ស ខេង បាន​លើកឡើង​ថា ការ​មិន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដីធ្លី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ សុទ្ធតែ​ជា​បញ្ហា។ លោក​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២ ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ទទួល​បាន ១៤៥​បណ្តឹង ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទំនាស់​ដីធ្លី​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​រាជធានី-ខេត្ត​២២ ហើយ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​បាន​បញ្ជូន​បណ្តឹង​ទាំងនោះ​ទៅ​ឲ្យ​រាជធានី-ខេត្ត​ទាំង​២២ នោះ​ដោះស្រាយ ប៉ុន្តែ​បណ្តឹង​ទាំង ១៤៥​នោះ មាន​ត្រឹម ៦​បណ្តឹង​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ខេត្ត​៥ បាន​ដោះស្រាយ និង​បញ្ជូន​សេចក្តី​រាយការណ៍​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ។

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង លើកឡើង​ថា ខេត្ត​ទាំង​៥ នោះ គឺ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ដោះស្រាយ​បាន ២​បណ្តឹង ខេត្ត​សៀមរាប ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ខេត្ត​កោះកុង និង​ខេត្ត​ស្វាយរៀង សុទ្ធតែ​ដោះស្រាយ​បាន ១​បណ្តឹង​ដូច​គ្នា។ លោក ស ខេង ថា​ជូន​ពាក្យ​ទៅ​រាជធានី-ខេត្ត​ដែល​មិន​ដោះស្រាយ​បណ្តឹង​ថា ស្ងាត់​ដូច​ចោរ​លួច​សេះ ធ្វើ​ក៏​មិន​ធ្វើ ដោះស្រាយ​ក៏​មិន​ដោះស្រាយ រាយការណ៍​ក៏​មិន​រាយការណ៍។ លោក​ឯង​ទៅ​ធ្វើ​ភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល “ខ្មោច​យ​អី” បើ​សម្ងំ​សុខ​នៅ​នុ៎ង។

លោក ស ខេង លើកឡើង​ថា អភិបាល​រាជធានី-ខេត្ត​ដែល​មិនទាន់​ដោះស្រាយ​បណ្តឹង ត្រូវ​ដោះស្រាយ។ បើ​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បាន​ដោយ​មាន​ឧបសគ្គ​ណា​មួយ ត្រូវ​រាយការណ៍​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ដើម្បី​ក្រសួង​រក​ដំណោះស្រាយ៕

© 2024, ខេមបូឌា ដេលី. All rights reserved. No part of this article may be reproduced in print, electronically, broadcast, rewritten or redistributed without written permission.

អត្ថបទទាក់ទង

អត្ថបទអានច្រើន

សេចក្ដីរាយការណ៍ពិសេស